Environmental Planning Day of the Philippines tuwing Nobyembre 8, imbes Yolanda, ibang bansa ang pinagbatayan

PROKLAMASYON BLG. 847 (nilagdaan Nobyembre 15, 2019)

DEKLARASYON NG NOBYEMBRE 8 BILANG

“ENVIRONMENTAL PLANNING DAY OF THE PHILIPPINES”

Opisyal na idineklara ng pamahalaan ang Proklamasyon 847 na ang Nobyembre 8 ay "Environmental Planning Day of the Philippines". 

Subalit bakit Nobyembre 8? Ayon sa batas, ito’y isinabay nila sa "World Town Planning Day”, subalit mas maganda sana, mula sa sariling karanasan ng bansa ang dahilan ng kanilang pagsasabatas nito. Dahil ang petsang ito’y paalala sa atin sa naganap na bagyong Yolanda noong Nobyembre 8, 2013 kung saan mahigir animnalibong katao ang sinasabing namatay sa Tacloban at mga karatig-pook. Di ba’t dapat talagang may “environmental planning” bilang paghahanda sa anumang kalamidad na mangyari, tulad ng lindol, baha, bagyo, at iba pa. Bakit hindi naisip ng mga mambabatas na sa naganap na Yolanda ang dahilan ng petsang Nobyembre 8? Wala ba silang malay sa ating kasaysayan? O wala silang pakialam? Dapat may pagpaplano talaga sa pangkapaligiran upang maiwasan ang ganitong nasabing trahedya. Sumapit man ang kaparehong lakas ng Yolanda o mas matindi pa, may kahandaan ang bansa upang di gayon karami ang mamatay.

‎Layunin ng nasabing batas na kilalanin ang mahalagang papel ng mga environmental planner sa paghubog ng ligtas, maayos, at napapanatiling komunidad. Itinataguyod din nito ang kamalayan ng publiko sa kahalagahan ng pagpaplano sa kapaligiran upang maiwasan ang mga sakuna at mapabuti ang pamumuhay sa bansa. ‎Ilan sa nilalaman nito ay isinalin natin sa wikang Filipino upang mabasa ng ating mga kapatid na maralita:

SAPAGKAT, ginagarantiyahan ng Artikulo II, Seksyon 16 ng Konstitusyon ang karapatan ng mga tao sa isang balanse at malusog na ekolohiya alinsunod sa ritmo at pagkakaisa ng kalikasan;

SAPAGKAT, ang Artikulo XIII, Seksyon 9 ng Konstitusyon ay nag-uutos na ang Estado, sa pamamagitan ng batas at para sa kabutihang panlahat, ay dapat magsagawa, sa pakikipagtulungan sa sektor ng publiko, ng isang patuloy na programa ng reporma sa lupang urbano at pabahay, na magbibigay ng abot-kayang disenteng pabahay at mga pangunahing serbisyo sa mga mamamayang kapus-palad at walang tirahan sa mga sentrong urbano at mga lugar ng resettlement;

SAPAGKAT, kinikilala ng Republic Act No. 10587 o ang "Environmental Planning Act of 2013," ang kahalagahan ng pagpaplanong pangkapaligiran sa pagbuo ng bansa at pag-unlad ng ekonomiya;

SAPAGKAT, ang Nobyembre 8 ay ipinagdiriwang sa buong mundo bilang "World Town Planning Day," upang isulong ang kamalayan ng publiko at propesyonal sa lokal at internasyonal na pagpaplano, at upang mapataas ang kamalayan sa mga epekto sa kapaligiran na nagreresulta mula sa pag-unlad ng mga lungsod at teritoryo…

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Nobyembre 16-30, 2019, pahina 2.

Paano naging 15% ang dating 20% na para sa sosyalisadong pabahay ng maralita?

PAANO NAGING 15% ANG DATING 20%

Mula sa Kagawaran ng Pananaliksik ng KPML

Nagkaroon na ng pag-amyenda sa Urban Development and Housing Act of 1992 o UDHA. Makikita sa RuLe 1, Section 2, Scope of Application, ng Housing and Land Use Regulatory Board (HLURB) Memorandum Circular No. 9, Series of 2018 (May 2, 2018):

"These guidelines shall apply to developers of main subdivision projects complying with Section 18 of UDHA, or the balanced housing development requirements, as amended by Republic Act No, 10884, otherwise known as "Balanced Housing Development Program Amendments", "by developing an area for a socialized housing project equivalent to at least fifteen percent (15%) of the total subdivision project area or the total subdivision project cost and at least five percent (5%) of condominium project area or condominium project cost, at the option of the developer, as implemented under Board Resolution No. 965, Series of 2017."

Isa ang RA 10884 sa mga batas na nag-amyenda sa UDHA. At ang matinding amyenda nito ay ginawang 15% ang dating 20% na nakalaan para sa sosyalisadong pabahay. Hindi ba ito nakita ng maralita? Hindi man lamang ipinaglabang manatili ang 20% sa Kongreso. Napaikutan ba ng mga kapitalistang developer ang batas? Nabola na naman ba ang mga dukkha ng mga mayayamang kapitalista sa pabahay?

May nakalagay pang "at the option of the developer", na talagang pabor ang batas sa mga kapitalista sa pabahay!

Sa Sec. 18 ng UDHA ay nakasaad: "Balanced Housing Development. – The Program shall include a system to be specified in the Framework plan whereby developers of proposed subdivision projects shall be required to develop an area for socialized housing equivalent to at least twenty percent (20%) of the total subdivision area or total subdivision project cost, at the option of the developer, within the same city or municipality, whenever feasible, and in accordance with the standards set by the Housing and Land Use Regulatory Board and other existing laws."

Bago pa magkaroon ng RA 10884, nasa batas na ang 20% para sa sosyalisadong pabahay na para sa maralitang mamamayan. Ayon sa IRR ng UDHA, Section 3. Mode of Compliance.

(a) For main subdivision projects which are limited to the sale of lots only;

(1) Land equivalent to twenty percent (20%) of the total area of the main subdivision project shall be developed for socialized housing; or

(2) a socialized housing project equivalent to twenty percent (20%) of the main subdivision total project cost;

(b) For main subdivision projects which consist of the house and lot packages:

(1) Land equivalent to twenty percent (20%) of the total area of the main subdivision project shall be developed and housing units equivalent to twenty percent (20%) of the aggregate floor area of all housing units of the main subdivision project shall be constructed; or

(2) A socialized housing project equivalent to twenty percent (20%) of the main subdivision total project cost.

Kaya huwag na tayong magtaka kung bakit ang 20% na para sa sosyalisadong pabahay na nakasaad sa UDGA, RA 7279 o Lina Law, ay nagging 15% na lang. Talagang nalusutan tayo ng mga kapitalistang developer ng pabahay. Dapat maging mapagbantay ang maralita. Baka may nakasalang pa riyang mga amyenda at bagong batas na para raw sa mga maralita, subalit ang gumagawa ay ang mga kapitalista. Kumbaga, ang mga ibon ang gumagawa ng mga batas oara sa mga isda.

* Unang nalathala sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Nobyembre 1-15, 2019, p.4-5.