Bisikleta

BISIKLETA

nais kong bumili ng bisikleta

nang magamit ang bike lane sa kalsada

haha, at mali yata ang hinuha

may bike lane dahil may nagbisikleta

pamasahe'y matitipid mo naman

mararating agad ang pupuntahan

mapapalakas ang pangangatawan

pati baga, tuhod, alak-alakan

naglagay ng bike lane para sa masa

na karaniwang tabi ng bangketa

dati wala niyan, ngayon, meron na

na para nga sa nagbibisikleta

sa trapik ay di ka na magtitiis

maiaangkas pa rito si misis

na iyong sinundo mula sa opis

huwag lang magpatakbo ng mabilis

dahil di ka naman nangangarera

di ka rin naman hari ng kalsada

mag-ingat baka makabangga ka pa

kung pinangkarera ang bisikleta

magbisikleta'y magandang diskarte

upang iwas-trapik, nakakalibre

ka pa sa nagmahal nang pamasahe

huwag lang itong tangayin ng bwitre

huwag itong hayaan sa kawatan

at huwag iparking kung saan na lang

bisikleta'y utol at kaibigan

na marapat mo lang na pag-ingatan

- gregoriovbituinjr.

02.11.2022

Buhay ko na ang rali

BUHAY KO NA ANG RALI

tandaan mo, di ako simpleng kasama sa rali

buhay ko na ang rali, kaya sa rali kasali

para akong hinayupak pag nag-absent sa rali

na tungkulin ay di ginagampanan ng mabuti

para akong nananamlay, nawalan ng pag-asa

gayong estudyante pa lang, kasama na ng masa

sa puso, diwa't prinsipyo'y tangan-tangan talaga

ang simpleng pamumuhay, puspusang pakikibaka

sa rali ko natutunan ang iba't ibang isyu

sa mga guro kong lider-maralita't obrero

sa rali ko napapatibay ang angking prinsipyo

bakit dapat itayo ang lipunang makatao

habang nag-oorganisa ng mga maralita

habang tumutulong din sa laban ng manggagawa

pagkat hustisyang panlipunan ang inaadhika

sistemang bulok ay mapalitan, mapawing sadya

kaya rali'y paaralan kong kinasasabikan

maglakad man ng kilo-kilometro sa lansangan

manlagkit man sa pawis ang aking noo't katawan

tuloy ang kilos tungong pagbabago ng lipunan

upang maibagsak ang mapagsamantalang uri

lalo iyang elitista, burgesya, hari't pari

palitan ng matino ang uring mapang-aglahi

ipalit ang lipunang makataong aming mithi

- gregoriovbituinjr.

02.11.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa rali sa harap ng Senado, 01.31.2022

Biyaya

BIYAYA

"The rich want a society based on punishment because a society based on care will render them obsolete" - a quote from someone

lubos-lubos na ang biyaya

ng kapitalista't burgesya

namayagpag ang dinastiya

di nagbago ang pulitika

ah, dahil sa pribilehiyo

ng pagmamay-aring pribado

kaya sapot-sapot ang tukso

sa mga tusong pulitiko

kaya paano na ang dukha

na sadya namang walang-wala

ang mayroon lang silang sadya

ay kanilang lakas-paggawa

simple lang ang aming pangarap

isang lipunang mapaglingap

namumuno'y di mapagpanggap

at ang masa'y di naghihirap

kaya narito kaming tibak

na kasama ng hinahamak,

inaaglahi't nililibak

na ang layon naming palasak:

ibagsak ang sistemang bulok,

burgesyang ganid, trapong bugok

upang masa'y di na malugmok

at dukha'y ilagay sa tuktok

- gregoriovbituinjr.

02.10.2022

* litrato mula sa google, CTTO (credit to the owner)

Pagtula sa rali

PAGTULA SA RALI

nais kong magtanghal ng tula

doon sa harapan ng madla

ipadama ang mga katha

ibahagi ang nasa diwa

sa rali bumibigkas minsan

ng tula, isang karangalan

pati sa pulong ng samahan

na sa puso ko'y kasiyahan

rali'y pinaghahandaan ko

dapat alam mo anong isyu

minsan, mababatid lang ito

pag nasa rali ka na mismo

kwaderno't pluma'y handa lagi

isusulat ang isyu't mithi

pag natapos ay ibahagi

sa madla'y bigkasin kong iwi

ngunit madalas, di pagbigyan

tumula sa harap ng bayan

gayunman, tatahimik na lang

kung tula'y di pahalagahan

kaya buong pasasalamat

kung ako'y tawagin ngang sukat

bibigkas ng tulang sinulat

isyu'y ipaunawang mulat

- gregoriovbituinjr.

02.10.2022

Pagkatha

PAGKATHA

patuloy pa ring umaakda

gayong walang pera sa tula

naritong kaysipag lumikha

araw-gabing katha ng katha

kung sa tula'y may pera lamang

kung bawat tula'y may bayad lang

baka makata na'y mayaman

di man ito ang naisipan

may pambili sana ng gamot

sa botika'y may maiabot

dahil wala'y nakakalungkot

sa iwing puso'y kumukurot

pagtula'y di naman trabaho

na kailangan mo ng sweldo

kumbaga ito'y isang bisyo

gagawin kailan mo gusto

na kung may pera lang sa tula

mas marami pang magagawa

wala man, tuloy sa pagkatha

ito na ang buhay kong sadya

- gregoriovbituinjr.

02.10.2022

Paglingon

PAGLINGON

napapalingon sila sa poster ng kandidato

na marahil napapaisip, sino kaya ito?

at maitatanong pag nalaman nila kung sino:

bakit bumabangga sa pader ang lider-obrero?

inspirasyon ng kandidato'y manggagawa't dukha

kaya karapatan nila'y nilalaban ng kusa

kaytagal na lider ng mga samahang paggawa

kanyang pagtakbo'y makasaysayan, kahanga-hanga

para sa pagkapangulo, Ka Leody de Guzman

upang sagipin ang masa mula sa kahirapan

nang mapalitan ang sistemang para sa iilan

ipalit ay ekonomyang para sa sambayanan

ang kanyang kandidatura'y pagsalunga sa agos

dahil nakitang buhay ng masa'y kalunos-lunos

dapat nang sagipin ang bayan, ang buhay ng kapos

kapitalismong walang awa'y dapat nang makalos

si Ka Leody, makakalikasan, makamasa

lider-manggagawa, kauri, kasama, pag-asa

ang paglingon nila sa poster niya'y mahalaga

nang mabatid na mayroon silang alternatiba

- gregoriovbituinjr.

02.09.2022

Tagumpay ang proklamasyon ng Manggagawa Naman

TAGUMPAY ANG PROKLAMASYON NG MANGGAGAWA NAMAN

matagumpay ang naganap kagabing proklamasyon

ng Partido Lakas ng Masa, sadyang lingkod ngayon

Ka Leody de Guzman bilang pangulo ng nasyon

na sa mga suliranin ng bayan ay may tugon

mga kandidato ng P.L.M., pawang kaisa

ng taumbayan, ay nagpahayag ng plataporma

walang nagsayaw na artista ngunit nagsikanta'y

Kulay, Teatro Proletaryo't Pabrika, iba pa

nagsalita ang mabuting Propesor Walden Bello

ang pambatong senador na si Ka Luke Espiritu

ang makakalikasang kasamang Roy Cabonegro

at makakalikasan ding si David D'Angelo

mga nominado ng Partido Lakas ng Masa

Baldwin Sykimte, Lidy Nacpil, na mga kasama

Flor Santos, Manny Toribio, Jhuly Panday, pag-asa

ng bayan, para sa Kongreso'y ilagay talaga 

mabuhay kayong magigiting, ituloy ang laban

tunggalian na ng uri sa buong kampanyahan

mga kandidato ng burgesya'y huwag payagan

kundi ipanalo'y kandidato ng sambayanan

huwag hayaang ang trapo'y mabudol tayong muli

kundi baklasin na ang elitistang paghahari

di na dapat neoliberalismong siyang sanhi

ng dusa't kahirapan ng masa ay manatili

- gregoriovbituinjr.

02.09.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa Bantayog ng mga Bayani, 02.08.2022

Bardagulan na!

BARDAGULAN NA!

ang sabi sa U.P. Diksiyonaryong Filipino

ang bardagol ay nangangahulugang dambuhala

na ibig sabihin, dambuhalang halalan ito

kaya "Bardagulan na" ang pamagat ng balita

salamat sa Abante sa kanilang pag-uulat

at ang litrato ng lider-manggagawa'y kasama

sa labanan sa panguluhan, ulat na matapat

upang kandidato ng manggagawa'y makilala

si Ka Leody de Guzman para pagkapangulo

nitong bansang ang mayorya ng masa'y naghihirap

dala niya ang paninindigan ng pagbabago

upang iahon ang masa sa buhay na masaklap

baligtarin ang tatsulok ang matinding mensahe

upang neoliberalismong dahilan ng dusa

ng mayoryang madla ay bakahin at maiwaksi

at lipunang patas at makatao'y malikha na

si Ka Leody de Guzman ang pambato ng dukha

si Ka Leody ang kasangga ng kababaihan

si Ka Leody ang kandidato ng manggagawa

ipanalo si Ka Leody! MANGGAGAWA NAMAN!

- gregoriovbituinjr.

02.09.2022

* bardagol (pang-uri) - dambuhala mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 143

* postcard, leaflet at sticker ni Ka Leody, at litrato mula sa frontpage ng Abante, 02.09.2022

Ambag ng dukha

AMBAG NG DUKHA

nagpinta na ng "Leody for President" ang dukha

bilang ambag nila sa kandidatong manggagawa

si Ka Leody, tumatakbong pangulo ng bansa

na pagbabago ng sistemang bulok ang adhika

tunay na lider ng manggagawa si Ka Leody

na karapat-dapat iboto bilang presidente

may paninindigang ramdam mo sa bawat debate

na taos sa puso ang bawat niyang sinasabi

kaya gumawa ng flaglet at ipininta roon

ang "Leody for President", anong ganda ng layon

si Ka Leody ay kapwa mahirap at may misyon:

ang pamunuan ng uring manggagawa ang nasyon

di man kagandahan yaong kanilang naipinta 

ay ginawang kusa, taospuso't buong suporta

mga dukha'y tunay palang ganyan magpahalaga

sa kanilang kandidatong presidente ng masa

- gregoriovbituinjr.

02.08.2022

Pagmumuni

PAGMUMUNI

simpleng tibak lang ngunit tahimik

ang kagaya kong di palaimik

datapwat lagi kong hinihibik

ang pagbabagong sa diwa'y siksik

habang patuloy na nagmumuni

na sa sistemang bulok ay saksi

ano nga ba ang makabubuti

para sa lalong nakararami

palasak ang pagsasamantala

at kaapihan ng dukhang masa

nais kong mabago ang sistema

na misyon ng bawat aktibista

bulok na sistema'y mapaglaho

lipunang makatao'y itayo

ibabagsak ang tuso't hunyango

sa pagbabago tayo patungo

- gregoriovbituinjr.

02.08.2022

No vaccine, no ride

NO VACCINE, NO RIDE

madali lang makasakay sa dyip

kaya nga, di ka na maiinip

iyon nga lang, doon ay masikip

na agad mo namang masisilip

gayunman sa dyip, walang manita

kung nakapagpabakuna ka na

at wala rin kasi roong gwardya

kung may vaccination card kang dala

aba'y wala pang social distancing

tila ang kita'y hinahabol din

na pag nag-lockdown, walang makain

kaya pasahero'y sisiksikin

"no vaccine, no ride" ang paskil doon

parang pakitang-tao lang iyon

vax card mo'y wala nang nagtatanong

kunwa'y bakunado lahat doon

ah, mabuti na rin ang ganito

walang abala sa pasahero

lalo na't papasok sa trabaho

ngunit pag nagkasakit, paano?

- gregoriovbituinjr.

02.08.2022

Upong seksi

UPONG SEKSI

"Upong seksi muna, maraming pasahero" sa dyip

sa paskil na ito'y talaga kang mapapaisip

upong seksi? nang magkasya lahat, kahit masikip?

"nahan ang social distancing?" ang agad kong nalirip

- gregoriovbituinjr.

02.07.2022

Ngiting kaytamis

NGITING KAYTAMIS

kaytamis ng ngiti sa litrato

roong pinaskil sa dyip na iyon

lulundag sa galak ang puso mo

dahil isa iyong inspirasyon

sa pagsakay ay di maiinip

dama man ng katawan ay pata

isang ngiti sa dyip na masikip

sa iyo'y may kalakip na tuwa

marahil siya'y isang artista

na pagkatamis ng ngiting handog

na salubong sa bagong umaga

upang mundong masaya'y mahubog

isang ngiti lang ang maialay

ng bawat isa sa araw-araw

ay nagbibigay-tamis sa buhay

na kahit dukha'y di mamamanglaw

- gregoriovbituinjr.

02.07.2022

Konting tulong sa mga drayber

KONTING TULONG SA MGA DRAYBER

gutom ang idinulot ng pandemya

sa mga drayber na namamasada

konting tulong ang hinihingi nila

lalo't bihira naman ang ayuda

upang sa araw-araw mairaos

yaong buhay nilang kalunos-lunos

sila'y di makapamasadang lubos

kaya sa pamilya'y walang pangtustos

konting barya lang sa tabo ilagay

anumang kaya ay ating ibigay

kabutihang loob na lang ang alay

sa tulad nilang di na mapalagay

tulungan natin silang di sumuko

sa konti mang pag-asa'y di mabigo

punuin natin ang kanilang tabo

ng mga barya o kahit na buo

- gregoriovbituinjr.

02.07.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa Katipunan at Balara malapit sa UP gate

Ka Popoy Lagman

KA POPOY LAGMAN

estudyante pa ako nang una siyang makita

mula sa pagkapiit ay kalalaya lang niya

simpleng tibak lang ako, estudyanteng aktibista

hanggang napagkikita ko siya sa opisina

kaya pala, nag-above ground na pala siya niyon

habang ako'y istaf pa ng dyaryong pangkampus noon

magaling siyang magpaliwanag ng nilalayon

bakit sistemang bulok sa lupa'y dapat ibaon

magaling na lider na isang paa'y nasa hukay

iminulat ang manggagawa sa magandang pakay

na magkapitbisig, sosyalismo'y itayong tunay

inspirasyon sa manggagawa upang magtagumpay

lumabas din siya sa debate sa telebisyon

naipanalo ang Sanlakas noon sa eleksyon

sa mga manggagawa'y nagbigay ng edukasyon

isinulat ang pagsusuri tungong rebolusyon

nagsulat siya sa Tambuli hinggil sa Paggawa

iyon ang magasin ng Bukluran ng Manggagawa

sa Tambuli, ako'y nagsulat ng akda't balita

natigil iyon at dyaryong Obrero'y nalathala

karangalan nang makasama siya sa magasin

isang bayani ng paggawa kung siya'y ituring

mabuhay ka, Ka Popoy Lagman, lider na magiting

salamat sa iyo sa mga aral mo sa amin

- gregoriovbituinjr.

02.06.2022

* Ka Popoy Lagman, Working Class Hero

(Marso 17, 1953 - Pebrero 6, 2001)

Pagtitig sa kawalan

PAGTITIG SA KAWALAN

di madalumat ang kung anu-anong naglipana

kung bubukaka, kung bubuka ba, kung bobo ka ba

kung kakain bago aspaltaduhin ang kalsada

kung sa kawalan ng trabaho'y may magagawa pa

sa pagbabasa'y nakakapunta sa ibang dako

kung may suliranin ay nakakabatid ng payo

habang binabasa ang aklat na nagpapadugo

ng utak habang magandang diwata'y sinusuyo

subalit napapatitig na lamang sa kawalan

pag mayroong pumulupot na sapot sa isipan

nagbabara ang mga kataga sa lalaugan

lalo't tamis o anghang ng salita'y di matikman

nakatitig man sa kawalan, alam ang gagawin

animo'y tulog subalit nangangarap ng gising

nasa panaginip ang hinalukay na abuhin

nasa guniguni ang pagsuyong nais abutin

- gregoriovbituinjr.

02.06.2022

* lalaugan - wikang Filipino sa Adam's apple

Paglalakbay

PAGLALAKBAY

nakapaglalakbay ako sa iba't ibang bansa

dahil na rin sa pagbabasa ng maraming akda

nabatid ang kasaysayan at samutsaring paksa

iba't ibang pilosopiya pa'y inuunawa

bagamat ilang bansa'y aktwal na narating naman

tulad ng Japan tatlong dekada nang nakaraan

bilang iskolar ng electronics, anim na buwan

dalawampung taon matapos iyon ay sa Thailand

tatlong taon matapos, sa Thailand ay bumalik pa

nakapasok din naman sa loob ng bansang Burma

dahil naman sa Climate Walk ay narating ang Pransya

at dalawang beses lumapag sa airport ng Tsina

sana'y mabigyang pagkakataong muling maglakbay

upang di na lang sa pagbabasa ang pagninilay

taospusong pasalamat sa noon ay nagbigay

o nag-isponsor upang makapaglakbay na tunay

- gregoriovbituinjr.

02.06.2022

Pangarap

PANGARAP

diyata't muling nagkodakan

ang bagong magkakaibigan

di man sila nagtatawanan

subalit masasaya naman

tila usapan ay seryoso

nilang pawang magkakatoto

ano ba ang kanilang gusto

kundi pangarap ay matamo

ang pangarap lang nila'y simple

sa kapwa'y gawin ang mabuti

kung sakaling makadiskarte

ay hating kapatid sa karne

at pangarap ring naninilay

manahan sa mundong may saysay

isang lipunang matiwasay

at pagsasamahang matibay

- gregoriovbituinjr.

02.05.2022

* nag-selfie ang makatang gala sa isang painting sa Cubao

Naiibang paso

NAIIBANG PASO

balutan ng sauce ng ispagheti'y nagamit naman

nilagyan ng lupa, binhi'y binaon, pinagtamnan

ang munggong aking itinanim ay nagsilaguan

nagamit din ang plastik, ngunit di sa basurahan

minsan, dapat ding mag-inisyatiba ng ganito

lalo't nagkalat ang plastik na binasura ninyo

lalo't naglipana na ang microplastic sa mundo

lalo't naglutangan ang upos sa dagat, ay naku!

dahil nasa sementadong lungsod ako naroon

ang mga plastik na bote't lalagyan ay tinipon

bumili ng lupa't inilagay sa plastik iyon

binhi'y binaon, diniligan, lumago paglaon

wala mang lupa sa lungsod, nais naming magtanim

upang makapagpalago ng aming makakain

ito'y isang pamamaraan din ng urban farming

natutunan nang pandemya'y nanalasa sa atin

- gregoriovbituinjr.

02.05.2022

* itinanim ng makatang gala sa opisina ng mga manggagawa sa Lungsod ng Pasig

Sabi ng lola

SABI NG LOLA

sabi ng lola, pangalagaan ang kalikasan

dahil binibigay nito'y buhay sa santinakpan

tulad ng paglitaw ng ulan, ng araw at buwan

tulad ng hamog at ng simoy ng hanging amihan

sabi ng lola, sa paligid ay huwag pabaya

malaking bagay ang punong pananggalang sa baha

kaya kung puputulin ito'y daranas ng sigwa

tara, magtanim ng puno nang tayo'y may mapala

sabi pa ng lola, pabago-bago na ang klima

adaptasyon, mitigasyon, unawain, gawin na

paghandaan ang bagyong matindi kung manalasa

tulungan ang kapwa tao lalo na't nasalanta

sabi ng lola, huwag iwang basura'y nagkalat

nabubulok, di nabubulok, pagbukluring sukat

ang plastik at upos nga'y nagpapadumi sa dagat

ang ganitong pangyayari'y kanino isusumbat

sabi pa ng lola, tagapangalaga ang tao

ng kalikasan, ng nag-iisang tahanang mundo

huwag nating hayaang magisnan ng mga apo

ang pangit na daigdig dahil nagpabaya tayo

- gregoriovbituinjr.

02.05.2022