Linggo, Pebrero 28, 2021

Ang pagiging vegetarian at budgetarian

Ang pagiging vegetarian at budgetarian

panibagong tatak sa tshirt ang aking nagawan
pagkat nasusulat ay tunay ngang makabuluhan
kakaibang prinsipyo para sa pangangatawan
sabi'y "I am a vegetarian and a budgetarian."

ayoko nga sa tokhang, ayoko rin sa pagpaslang
di lang ng tao kundi ng hayop sa daigdigan
kung ayaw mong kapwa'y parang hayop na tumimbuwang
bakit pinaslang na hayop ay kinain mo naman

kinakatay nilang manok, baboy, o baka man din
na ang pakinabang sa tao't mundo'y ang kainin
ngunit dinggin mo ang atungal nila pag katayin
umiiyak pag kinulong, ano pa't papatayin

iba ang tingin ko't pagpapahalaga sa buhay
hayop para sa tubo't pagkain ay kinakatay
ngayon, pinili kong kumain ng prutas at gulay
ngunit iba pa kung paano ko isasabuhay

- gregoriovbituinjr.

Muni sa gakgakan

Muni sa gakgakan

sayang lamang ang buhay mo kung wala kang layunin
sa buhay kundi magtrabaho, matulog, kumain
sayang lang ang buhay mo kung wala kang adhikain
kundi magpasarap, lumaklak, lumamon, wala rin

sabagay, ano nga bang pakialam ko sa iyo
kung iyan na ang landas na piniling tahakin mo
subalit huwag mong punahin kung anong pinili ko
lalo't minsan lang tayong mabuhay sa mundong ito

tinahak ko'y aktibismo, may layuning marangal
para sa bayan, masa, manggagawang nagpapagal
sinapuso't sinaisip, prinsipyo'y ikinintal
ipaglaban ang karapatan, katarungan, dangal

iba ako, iba ka, ako'y isang aktibista
huwag mong hanapin sa akin ang di mo makita
huwag mo akong itulad sa iyo, manalig ka
mamamatay akong sa kapwa'y di nanamantala

- gregoriovbituinjr.

* gakgakan - daldalan ng dalawang tao, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 380

* Litratong kuha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan.

Makiisa sa laban ng manggagawang pangkalusugan

Makiisa sa laban ng manggagawang pangkalusugan

manggagawang pangkalusugan ay taas-kamao
sama-samang kumilos sa adhikang pagbabago
hangarin nila'y proteksyon bilang mga obrero
sa kabuhayan nila't karapatang demokratiko

pagkat may banta ng tanggalan sa kanilang hanay
papalitan ng kontraktwal sa kanila ba'y pakay
ng mga may-ari ng ospital na nabubuhay
sa pagod ng manggagawang nagpapagal na tunay

ngayong may pandemya, saka pa ito nagaganap
silang mga frontliner na sa bayan lumilingap
subalit tatanggalin sila? aba'y anong saklap
di dapat masayang lang ang kanilang pagsisikap

samahan natin ang manggagawang pangkalusugan
taas-kamaong makiisa sa kanilang laban
tulad din nating hangad ay hustisyang panlipunan
samahan sila sa laban hanggang pagtagumpayan

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Ipanawagan natin ang Labor Power!

Ipanawagan natin ang Labor Power!

Labor Power! yaong panawagan nila't adhika
laban sa krisis at panunupil sa masa't dukha
Labor Power! itayo'y sistemang pangmasang sadya
para sa gobyerno ng manggagawa't maralita

halina't panawagang ito'y ating itaguyod
na kasama ang manggagawa't maralitang lungsod
halina't kumilos dahil ang bansa'y nalulunod
sa bulok na sistema't tayo'y di dapat maanod

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Sabado, Pebrero 27, 2021

Kwento: Paggunita sa Unang Pag-aalsang EDSA

PAGGUNITA SA UNANG PAG-AALSANG EDSA
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nag-aral at grumadweyt ako ng elementarya sa paaralan ng mga madre sa Nazareth School sa Sampaloc, Maynila, 1981. Nag-aral at grumadweyt ako ng high school sa paaralang pinamumunuan ng mga pari sa Letran sa Intramuros, Maynila, Abril 1985. Pumasok ako sa kolehiyo kung saan kayraming aktibista, na pinagtapusan naman nina Tatay at Nanay, sa kursong BS Aeronautical Engineering, Hunyo 1985.

Kaya nasa sapat na gulang na ako upang masaksihan ang unang pag-aalsang EDSA. Labingpitong gulang ako at nasa unang taon na sa kolehiyo. Panahon iyon na wala nang pasok sa aming unibersidad na FEATI University dahil sa rali at pag-aaklas ng mga estudyante mula pa ng kalagitnaan o magtatapos na ang taon ng 1985. Hindi pa ako aktibista noon kaya hindi ko pa nauunawaan talaga ang mga nangyayari. 

Di ako makapasok sa pamantasan dahil hinaharang ng mga estudyanteng nagrarali, kaya nakikinig na lang ako sa iba’t ibang isyung binibigkas ng mga naka-megaphone at may mga dalang plakard.

Naging kasapi ako noon ng Catholic Youth Movement (CYM) sa Our Lady of Loreto Parish sa Bustillos St., sa Sampaloc, Maynila, nang makatapos ako ng tatlong araw na seminar ng CYM noong 1984. Ang aking ama naman ay kasapi ng Holy Name Society sa simbahang iyon.

Noong Pebrero 1986, kasagsagan na ng pagkilos ng mga tao sa EDSA. Sumama ako sa ilang kasapi ng Holy Name Society na magbigay ng mga pagkain sa EDSA. Nangalap naman ang aking ama ng tinapay sa mga bakery na nagbigay naman, pati bakery ng kanyang pinsan sa Project 8. Nagbigay sila nang malamang ibibigay sa mga tao sa Edsa ang tinapay.

Sa Edsa ay naging saksi ako sa mga naroong sundalong armado at mga pari’t madreng nagdarasal, at mga karaniwang tao. Saksi ako nang ibaba ng mga armadong nakasakay sa tangke de gera ang kanilang baril at inabot ang rosaryo at bulaklak na bigay ng mga tao.

Sumama ako nang malaman kong nagkakaisa ang mga tao upang labanan ang diktadura at upang mapaalis si Marcos sa Malakanyang. Sumama ako dahil noong bata pa ako’y tinanggal ng pamahalaang Marcos ang kinagigiliwan namin noong palabas na cartoon sa telebisyon – ang Mazinger Z at ang Voltes V. Kaya sa mga nakapuntang kabataan sa Unang Pag-aalsang Edsa, di ko itinuturing na isa akong bayani, kundi saksi at kaisa ng bayan. Mas itinuturing ko ang sarili kong kabilang sa Voltes V generation na nagpalayas sa halimaw na diktador. Let’s volt in! 

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Pebrero 16-28, 2021, pahina 14.

Ituloy ang laban ng masa

Ituloy ang laban ng masa

di pa rin nagbabago itong bulok na sistema
kumilos na noon ang manggagawa't aktibista
mula Haymarket Square at welga sa La TondeƱa
mula diktadura hanggang pag-aalsa sa Edsa

inaral ang takbo ng pulitika't ng lipunan
bakit laksa'y naghihirap, nagpapasasa'y ilan
bakit pribadong pag-aari'y kamkam ng mayaman
bakit kayraming lupang pag-aari ng Simbahan

kayraming katanungan sa mundo'y dapat masagot
sa mga mapagsamantala'y di dapat matakot
lalaban tayo't maniningil, may dapat managot
tanikalang nakapulupot ay dapat malagot

sistemang bulok ba'y pamana sa kinabukasan
o kikilos tayo upang mapang-api'y hubaran
ng gintong baluting pribilehiyo ng iilan
baguhin na natin ang sistema't tayo'y lumaban

ituloy ang pakikibaka, ang laban ng masa
upang kamtin ng bayan ang panlipunang hustisya
wakasan lahat ng tipo ng pagsasamantala
at wakasan na rin ang paghahari ng burgesya

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Soneto sa manggagawa

Soneto sa manggagawa

kahit delikado ang trabaho ng manggagawa
na paminsan-minsan sila'y ating tinitingala
dahil nasa taas ng pader o sa tuktok kaya
ng gusali, trabaho'y gagawin kahit malula

sapagkat manggagawa, tagaugit ng lipunan
pangunahing nag-aambag sa ekonomya't bayan
silang manggagawa'y tagatimon ng kasaysayan
ngunit tinuturing na mga aliping sahuran

upang makabalik kinabukasan sa trabaho
living wage sa batas, minimum wage ang sinusweldo
ganyan tinatrato ang mga bayaning obrero
dito sa ilalim ng sistemang kapitalismo

uring manggagawa, magkaisa upang lumaya
sa lipunang itong kayo rin mismo ang lumikha

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan.

Ang ating panawagang pampublikong pabahay

Ang ating panawagang pampublikong pabahay

libre, ligtas, sustenableng pampublikong pabahay
panawagan ng maralita't prinsipyadong pakay
itinanim nila ang binhi't tutubo ang uhay
upang mamunga ng inaasam na gintong palay

pampublikong pabahay ang sa dibdib halukipkip
konseptong nagsimula sa pangarap na masagip
sa hirap ang pamilya ng dukhang bugbog ang isip
kung paano kakamtin ang ginhawang nalilirip

di pribadong pag-aari, at di rin namamana
gobyerno'y bahalang may matitirhan ang pamilya
di gaya ngayon, sa paninirahan, bahala ka
mamulubi man sa taas ng bayarin at upa

iba'y patirahin kung di mo gagamitin ito
lalo't lumipat ng tirahan dahil sa trabaho
nagkapamilya ang anak, hihiwalay sa iyo
may laan ding pabahay sa kanila ang gobyerno

iyan ang magandang konseptong dapat ipaglaban
pampublikong pabahay ang ating paninindigan
pag namatay ka, may iba namang gagamit niyan
prinsipyo't tindig para sa makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Soneto sa dukha

Soneto sa dukha

kami man ay dukha
o nagdaralita
di pakakawawa
sa tuso't kuhila

kahit mahirap man
may paninindigan
makikipaglaban
ng may karangalan

kami'y di susuko
sa burgesyang lilo
dugo ma'y kumulo
kami'y di yuyuko

kung dukha man kami
sa bayan may silbi

- gregoriovbituinjr.

- nag-selfie sa People Power monument, 02.25.21

Pasubali

Pasubali

huwag kang basta sumunod sa mga matatanda
akala'y nakakatulong sila't ngawa ng ngawa

kaya ka pinag-aral dahil may sariling isip
na matanto ang mga bagay-bagay sa paligid

ngunit matuto ka sa karanasan nila't kwento
baka may makatas kang magagamit sa buhay mo

magkakaiba ang kalagayan noon at ngayon
tulad sa larong chess, aralin mo rin ang sitwasyon

di pwedeng pulos Ruy Lopez ang opening mong batid
pag nag-Sicilian o Pirc defense na siya'y tagilid

isipin mo ang dapat gawin sa kasalukuyan
kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan

alamin mo na rin ang samutsaring pasubali
buhay na ito'y tadtad ng pagbabakasakali

- gregoriovbituinjr.

* Kuhang litrato ng makatang gala habang naglalakad sa Taft Ave., malapit sa P. Faura St.

* (PATV) - PASSABLE ALL TYPES VEHICLES, (NPLV) - NOT PASSABLE LIGHT VEHICLES, (NPATV) - NOT PASSABLE ALL TYPES VEHICLES

Mga kwento ng nakaraan

Mga kwento ng nakaraan

kwento ng lola ko, noon daw panahon ng Hapon
dinanas nila'y hirap ngunit sila'y nakaahon

dagdag pa, pag nagluto ng sinaing na tulingan
baga ay bao sa tungko, di sa modernong kalan

huwag magwalis sa gabi, mawawala ang swerte
may pera na sa basura, swerte'y galing sa dumi

may narinig daw silang aswang kaya nagtalukbong
may magnanakaw na pala't nanakaw ang panabong

kwento ni ama, noon daw panahon ng martial law
tahimik ngunit kumukulo ang dugo ng tao

subalit nang pumutok ang welga sa La TondeƱa
naunawa ng tao ang panlipunang hustisya

"Makibaka, Huwag Matakot" ang kanilang hiyaw
subalit ibatay sa sitwasyon pag isinigaw

bumagsak si Marcos, anong aral na makukuha
ngayon kay Duterte, People Power pa ba'y uubra

kapag magluluto ka raw ng sinaing sa tungko
tingnan-tingnan, baka malata, di ayos ang luto

ating aralin ang mga kwento ng nakaraan
baka may magagamit para sa kasalukuyan

- gregoriovbituinjr.

* Kuhang litrato ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan.

Ang tatak sa tshirt

Ang tatak sa tshirt

tatak sa tshirt ng makatang mapagtiis
ay "Social Progress should be based on Social Justice"
paninindigan at prinsipyong ninanais
kamtin ng masa laban sa pagmamalabis

payak na panawagan at inaadhika
upang ang bawat isa'y tuluyang sumigla
sa pagkilos laban sa inhustisya't sigwa
na gawa ng mga kuhilang anong sama

- gregoriovbituinjr.
02.25.2021saPeoplePowermonument

Biyernes, Pebrero 26, 2021

Nawalan ng trabaho, pinalayas sa tirahan

Nawalan ng trabaho, pinalayas sa tirahan

O, kayraming manggagawang nawalan ng tirahan
sapagkat sila'y pinalayas sa inuupahan
dahil sa pandemya'y nagsara ang pinapasukan
nawalan na ng trabaho ang obrerong sahuran

nawalan ng pambayad sa kaserang negosyante
kaya pinalayas na sila't di na mapakali
tapos na ang pagtitig sa maagiw na kisame
at naging bubong na nila'y kalangitan sa gabi

kaysakit na pangyayari sa panahong pandemya
walang trabaho't nagsarahan ang mga pabrika
laksa ang apektado nang pandemya'y manalasa
kalunos-lunos na sitwasyong nagsadlak sa dusa

mga manggagawang ito'y dapat alalahanin
tagapalikha upang ekonomya'y payabungin
sa kalsada na tumira, sila'y pagkaisahin
upang malutas ang kaharap nilang suliranin

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Dinggin ang sigaw ng mga manggagawa

Dinggin ang sigaw ng mga manggagawa

"Laganap na tanggalan sa trabaho, ipagbawal!"
at "Likhain ang industriyang akma sa new normal!"
dalawang panawagang ano't tila magkakambal
mensaheng sa kapitalista'y baka makagimbal

subalit iyan ang wastong panawagan, ang tama
sa panahon ang pandemya sa masa'y kumawawa
upang maiwasan ang sigwang nagdulot ng luha
habang panlipunang hustisya ang inaadhika

ito ang tugon nila sa kongkretong pagsusuri
sa sitwasyong ang kapitalismo'y kamuhi-muhi
makatarungang panawagan, prinsipyadong mithi
na dapat mapagtagumpayan, dapat ipagwagi

halina't makiisa sa hiling ng manggagawa
at samahan natin sila sa nagbabadyang sigwa

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Ang talumpati

Ang talumpati

mahalagang ating narinig yaong talumpati
ng isang lider-masa, mensahe'y apoy, masidhi
mga datos at tindig na kanyang ibinahagi
ay tagos sa dibdib, katotohanang anong hapdi

pagkat kayrami nang sakripisyo ng mga dukha
sa pakikipaglaban upang hustisya'y mapala
subalit karapatan nila'y binabalewala
sitwasyon nila'y kalunos-lunos, kasumpa-sumpa

kailan matatamo ang ginhawang asam nila
kailan makakamtan ang panlipunang hustisya
naglalagablab ang talumpati ng lider nila
patuloy ang ningas ng apoy ng pakikibaka

marubdob na talumpating talagang tumatagos
upang mapagkaisa ang dukhang binubusabos
ng sistemang kapital, mapagsamantalang lubos
ah, bulok na sistema'y dapat tuluyang matapos

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Panawagan nila'y "No To Jeepney Phaseout!"

Panawagan nila'y "No To Jeepney Phaseout!"

bakit walang habag ang mga kinauukulan
at babalewalain ang kanilang kagamitan
sa pagtatrabaho, paano na ang kabuhayan
kung tuluyang ipi-phase out ang kanilang sasakyan

tatak ng pagka-Pinoy ang mga dyip sa kalsada
isa nang klasikong kilalang-kilala ng masa
makasaysayan ang disenyo't lapat sa kultura
natatangi sa mundo't tinitingnang kakaiba

ipapalit daw sa kanila'y mga modernong dyip
modernisasyon daw ang sa gobyerno'y halukipkip
subalit mini-bus ang ipapalit sa mga dyip
buhay ng kanlang pamilya kaya'y masasagip

paano ang kabuhayan ng ating mga tsuper
ah, dinggin ang panawagan nila sa nasa poder
sigaw nila sa anibersaryo ng People Power
ay "No to jeepney phaseout! Yes to reform! Labor Power!"

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Ang makatao nilang prinsipyo

Ang makatao nilang prinsipyo

nilabanan na nila ang anumang demolisyon
hanggang matanggap nila'y walang taong relokasyon
di makatao ang demolisyong naganap noon
at dinudugo sila sa mga bayarin ngayon

sa malayong sukal ay tila dagang pinerwisyo
kaya nabuo ang makatao nilang prinsipyo:
pabahay ay karapatan, pabahay ay serbisyo
huwag itong pagtubuan, huwag gawing negosyo

pilit nilang nilabanan ang pagsasamantala
ng mga burgis na elitista't kapitalista
na ang tingin sa maralita'y masakit sa mata
ng negosyo kaya tinataboy, etsa-puwera

panawagan nila sa plakard ay ating pakinggan
dahil may bahid ng dugo ng pakikipaglaban

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Huwebes, Pebrero 25, 2021

Ang ating panawagan: Labor Power

Ang ating panawagan: Labor Power

tatlong dekadang higit naganap ang People Power
nang pinatalsik ng buong bayan ang isang Hitler;
ngayon, obrero'y nananawagan ng Labor Power
na mensahe ng bayan sa nakaupo sa poder

noong diktadurang Marcos, manggagawa'y nagwelga
na ang isyu'y kontraktwalisasyon sa La TondeƱa;
ang aral na iyon, ngayon ay itinutuloy pa
para sa kabuhayan, karapatan, demokrasya

ang nilalayon ng diktadura'y katahimikan
upang walang marinig na gulo't katiwalian;
ang nais ng masang manggagawa'y kapayapaan
na tumatagos sa dangal, puso nila't isipan

saanman, ang Labor Power ay paalingawngawin
upang ang bulok na sistema'y ganap nang malupig
lipunang makatao'y itayo para sa atin
at sa lahat ng manggagawa sa buong daigdig

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Karapatan, hindi karahasan!

Karapatan, hindi karahasan!

maliwanag ang panawagan ng matandang iyon
"Karapatan, Hindi Karahasan!" ang kanyang hamon
sa pamahalaan, sa mamamayan, kanyang layon
at paninindigan sa tangan niyang plakard doon

aba'y ilang beses na nga bang winawalanghiya
ang karapatan ng mamamayan, lalo na't dukha
ilang beses na bang masa'y inapi't kinawawa
pati proseso ng batas ay binabalewala

sakit sa kalusugan, idadaan sa pagpatay
kaya maraming ina ang lumuha't naglupasay
bakit dahas ang sagot sa inakalang pasaway
pinaslang agad imbes kausaping malumanay

kaya mensahe ng matanda'y sinasang-ayunan
pagkat iyon sa paniwala ko'y makatarungan
ating isigaw: "Karapatan, Hindi Karahasan!"
na ating iparinig sa namumuno sa bayan

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Sabado, Pebrero 20, 2021

Panawagan sa World Day of Social Justice

Panawagan sa World Day of Social Justice

ngayong Pebrero a-beynte, World Day of Social Justice
ating alalahanin ang mga nangagtitiis
sa kawalang hustisya, ligalig, danas na amis
asam na anumang siphayo'y mawala't mapalis

hustisya nawa'y kamtin ng buhay na iwinala
sapagkat walang pusong halimaw yaong nanudla
parak ay ginawang berdugo ng puno ng bansa
habang mga kuhila'y ngising aso't tuwang-tuwa

"End the assault! Stop the killings!" itong aming hiyaw
"Justice for all victims of E.J.K." pa'y aming sigaw
yaong mga inosenteng biktima'y binalaraw
mga ina'y lumuha't walang hustisyang matanaw

may bahid ng dugo ang katarungang nilalayon
dahil may pakana'y asong ulol o tigreng buhong
naglalaway makakita ng nagpilang kabaong
utak nito'y panagutin, parusahan, ikulong

Pandaigdigang Araw ng Hustisyang Panlipunan
isang araw na oportunidad sa sambayanan
nang sama-samang kumilos para sa katarungan
na sana'y kamtin ng mga mahal nilang pinaslang

- gregoriovbituinjr.
02.20.2021

Biyernes, Pebrero 19, 2021

Ang nagwawalis sa lansangan

Ang nagwawalis sa lansangan

mabuhay ang masang tagapaglinis ng kalsada
mabuhay ang manggawang nag-ayos ng basura
kaysipag sa trabaho kahit umagang-umaga
kapuri-puri matanaw mo lang ang tulad niya

kaya di na madawag ang kagubatan ng lungsod
na sa iyong paglalakad ay di matatalisod
pagkat sila ang dahil ng linis na tinaguyod
tinatahak ang daang sa mata'y kalugod-lugod

kalat mo, kalat ko, kalat ng masa'y winawalis
tinitiyak na kapaligiran ay anong linis
nawawala sa puso ang danas na dusa't amis
lalo't may pandemya pa't maraming di makaalis

maraming salamat sa nagwawalis ng lansangan
tinatanggap mong sahod sana'y maayos din naman
salamat sa pangangalaga ng kapaligiran
at sa tapat mong tungkuling paglingkuran ang bayan

- gregoriovbituinjr.

* Kuhang litrato ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan.

Lunes, Pebrero 15, 2021

Ang payo

Ang payo

mag-ingat lagi sa mga gubat mong papasukin
anang isang kasama, pinayo niya sa akin
pag-oorganisa't propaganda'y iyong masterin
nang kayanin ang mga daratal na suliranin

tulad ng chess ay aralin mo ang pasikut-sikot
anong tamang sulong, anong basa mo't iyong sagot
ituring mong isang puzzle, at labanan ang takot
bagong sitwasyon, bagong sistema, masalimuot

gumapang man ang dahongpalay sa iyong katawan
mahulog man sa hukay o ikaw ay magulungan
maging listo sa panganib na di mo mapigilan
magpakatatag, tiyaking malinaw ang isipan

sa welga, makinarya'y huwag hayaang ilabas
obrero'y pagkaisahin laban sa mararahas
pakatandaan, anumang problema'y malulutas
ituring mong gubat mo ang gubat na nilalandas

- gregoriovbituinjr.

* Litratong kuha ng makatang gala habang naglalakbay sa isang lalawigan.

Linggo, Pebrero 14, 2021

Kwento: Babae ka! Hindi babae lang...


BABAE KA! HINDI BABAE LANG...
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Lumabas ako ng bahay upang pumunta ng botika para bumili ng gamot nang makasalubong ko ang isa kong kaklaseng babae noong elementarya. Namumugto ang kanyang mga mata. Marahil maghapong umiyak. 

Nagkatinginan kami, nagbatian. Kinumusta ko siya. Sabi niya, okay lang, sabay ngiti ng matipid. Hanggang tumungo siya at mukhang iiyak. 

Isa iyong araw na hindi kaiba sa karaniwan. Subalit para kay Magdalena, ang araw na iyon ay parang kanyang kamatayan. Dahil binugbog na naman siya ng kanyang kinakasama. Kaya niyaya ko muna siya sa isang restoran sa kabilang kanto. Umorder ako ng paborito kong tapsilog. Softdrinks na lang daw sa kanya. Hanggang kinumusta ko ang kanyang buhay may-asawa. Matagal bago siya umimik. Para bang naghahanap ng tapang na isiwalat ang nasa dibdib.

Barkada ko siya noong elementarya. Lagi kong kalaro, at minsang nakatabi sa klase. Matalino siya, maganda, at magaling. Subalit hindi gayon ang nangyari sa kanyang buhay-pag-ibig. Naipagtapat niya sa akin na malimit siyang bugbugin ng kanyang kinakasama. Ipinakita niya sa akin ang mga pasa sa kanyang braso at likod.

Sinabi ko, "Mali ang ginagawa niya sa iyo. Bakit hindi mo siya iwan?"

Anya, "May anak kami. Siya lang ang kumakayod para sa amin. May mali din kasi ako, minsan ay hindi agad ako nakakapagluto ng hapunan. Nakatulog kasi ako dahil sa pagod sa maghapong paglalaba at sa pag-aalaga kay Baby."

Sabi ko uli, "Mali naman na bugbugin ka agad dahil hindi ka nakapagluto ng hapunan."

Sabi niya, "Wala akong magawa. Babae lang ako. Sa kanya ang bahay at siya ang nabgtatrabaho. Hindi ko naman siya maiwan dahil paano na kami ng anak ko? Saan kami pupunta? Matagal nang patay sina Papa at Mama."

Sabi ko, "Alam mo, klasmeyt, noong magkaklase tayo sa elemtarya, hanga ako sa iyo dahil laging mataas ang grado mo kumpara sa akin. Naalala ko pa nang tinulungan mo ako sa ilang subject, tulad ng Pilipino at Araling Panlipunan."

Bahagya na siyang umimik. Sabi niya, "Wala iyon, nakaraan na iyon. Nagkita nga kami minsan ng ilan nating klasmeyt noon. Bakt wala ka sa reunion?"

"Hindi ko agad nalaman iyon. Tapos na nang malaman ko sa mga litrato n'yo sa pesbuk. Siyanga pala, 'yung kaninang sinabi mo, hindi ako kumporme roon."

"Saan?"

"Sa sinabi mong babae ka lang. Alam mo, klasmeyt, babae ka! Hindi babae lang. Kayo ang kalahati ng daigdig. Kung hindi dahil sa inyo, wala kaming mga lalaki. Kung hindi dahil sa inyo, wala tayong lahat dito. Kaya huwag mong sabihing babae ka lang. Babae ka!"

Matagal na katahimikan. Napaisip siya. Maya-maya ay nagsalita siya.

"Ano namang gagawin ko?" anya.

"Tanda mo ba ang mga bayaning pinag-aralan natin noon sa Araling Panlipunan. Sina Gabriela Silang, Teresa Magbanua, Trinidad Tecson, Tandang Sora, Gregoria de Jesus? Hindi ba't sila'y mga matatag na kababaihan ng kanilang panahon, lider ng kanilang henerasyon upang ipagtanggol ang bayan mula sa pang-aapi at pagsasamantala ng mga dayuhan at kababayang naghahari-harian sa lipunan? Ikaw pa nga ang nagturo sa akin niyan noon sa Araling Panlipunan kaya nakapasa ako, di ba? Tanda mo?"

Napangiti siya.

"Kung okay lang sa iyo, may pulong ang mga kababaihan tulad mo para sa pagkilos ng mga kababaihan sa Marso Otso. Nais kong makasama ka roon. Okay ba sa iyo? Nais kitang tulungan. Pwede mo ring isama ang anak mo kung walang magbabantay. Ano?"

"O, sige, sasama ako. Kailan ba ang miting na iyon?"

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Pebrero 1-15, 2021, pahina 16-17.

Sabado, Pebrero 13, 2021

Mababasa sa plakard ang tindig nila't damdamin

Mababasa sa plakard ang tindig nila't damdamin

nagso-social distancing din ng tag-iisang metro
ang mga nagraraling talagang disiplinado
nananawagang "Kalusugan, Pagkain, Trabaho!
Hindi Panunupil, Pandarambong, Pang-aabuso!"

tulad ng hawak na plakard ng isang maralita
makatarungang panawagan, layon at adhika
kahit may pandemya, mayroon silang ginagawa
sa ngalan ng hustisya para sa bayan at madla

kumukulo ang dugo bagamat tahimik sila
seryoso sa pakikibaka para sa hustisya
makahulugang mensahe kapag iyong nabasa
ang tangan nilang plakard na laban sa inhustisya

maraming salamat sa kanilang mga pagkilos
pagkat bawat hakbang nila sa puso'y tumatagos

- gregoriovbituinjr.

* Kuha ng makatang gala sa pagkilos sa UP Diliman noong Enero 29, 2021.

Martes, Pebrero 9, 2021

Walang iwanan

Walang iwanan

hindi ako tumatakas at nang-iiwan
upang ang sarili ko'y mailigtas lamang
madakip man ako sa anumang labanan
buti ang gayon kaysa nang-iwan sa laban

sa anumang sitwasyon, dapat maging handa
kahit kaharapin pa'y sangkaterbang tingga
upang ipagtanggol ang manggagawa't dukha
at sa dumaratal na sigwa'y sumalunga

walang iwanan sa laban hanggang mamatay
habang tinataguyod ang lipunang pakay
baybayin man ang matatayog na tagaytay
sisirin ang laot o mabaon sa hukay

walang iwanan ay prinsipyong itinaga,
di sa bato, kundi rito sa puso't diwa

- gregoriovbituinjr.

* Nag-selfie ang makatang gala sa painting ng isang kasamang tibak sa dating tanggapan ng BMP sa QC. 

Lunes, Pebrero 8, 2021

Wala akong konsepto ng sabi nila'y bakasyon

wala akong konsepto ng sabi nila'y bakasyon
kung saan magpapahinga ako't maglilimayon
pagkat nasa isip ko lagi'y pagrerebolusyon
pagkat ayokong masayang lang ang aking panahon
sa bakasyon at di matupad ang atang na misyon

tuloy ang laban at gawaing pag-oorganisa
tuloy-tuloy lang ang layuning dapat maimarka
tuloy lang ang pagpapatupad ng gawaing masa
tuloy ang sa obrero't maralita'y mag-eduka
hanggang sa nilalayon, sila na'y maging kaisa

babawiin ang inagaw nilang tinig at puri
lalo't sanhi ng hirap ay pribadong pag-aari
tatanggalin ang kapritso ng mga naghahari
upang manggagawa't dukha'y maging iisang uri
at lipunang makatao'y kanilang ipagwagi

- gregoriovbituinjr.

Sabado, Pebrero 6, 2021

Tula sa ika-20 anibersaryo ng pagkamatay ni Ka Popoy Lagman

saktong dalawampung taon na ang nakararaan
nang si Ka Popoy Lagman ay pinaslang sa Diliman
hanggang ngayon, naghahanap pa rin ng katarungan
ang pamilya, pati na kasamahan sa kilusan

mantak mong isipin, dalawang dekada na pala
ng paglulupa't tumanda na kaming aktibista
hustisya'y kaybagal subalit kami'y umaasa
sa kalaunan ay makakamit din ang hustisya

- gregoriovbituinjr. 02.06.2021

Tungkol sa Akin

Aking larawan
Adhikain naming tipunin ang mga tula, maikling kwento, sanaysay, awitin, at iba pang sulating likha ng manggagawa, maralita at iba pang sektor ng lipunan, lalo na yaong nananawagan ng pagbabago at pagtatayo ng tunay na lipunang makatao.