Pera ng bayan

PERA NG BAYAN

paano ba dapat gamitin ang pera ng bayan?

dapat batid iyan ng sinumang nanunungkulan

dahil sila'y halal, ibinoto ng taumbayan

dapat sa kapakanang pangmasa ang katapatan

perang di dapat magamit sa sariling interes

kundi sa kapakanan ng maraming nagtitiis

sa hirap dahil sa kapritso ng kuhila't burgis

na katiwaliang ginawa'y makailang beses

dapat pera ng bayan ay gamitin sa serbisyo

ngunit di sa kapakanan ng tusong pulitiko

di para sa dinastiyang pulitikal at trapo

at lalo na, serbisyo'y di dapat ninenegosyo

kayraming corrupt na pera ng bayan ay inumit

iba'y ginagamit upang sila'y iboto ulit

dapat batid nilang iulat paano nagamit

ang pera ng bayan, gaano man iyon kaliit

ah, wala tayong kakampihan sa sinumang paksyon

ng naghaharing uri, kampon man niya o niyon

maging tapat lang ang halal sa sinumpaang misyon

ay makatitiyak ng suporta sinuman iyon

- gregoriovbituinjr.

09.23.2024

* ulat at litrato mula sa People's Journal Tonight, Setyembre 23, 2024

Lovely Inan, naka-2 ginto sa World Weightlifting

LOVELY INAN, NAKA-2 GINTO SA WORLD WEIGHTLIFTING

tulad ni Caloy Yulo, nakadalawang ginto rin

si Lovely Inan sa sinalihan niyang weightlifting

ayon sa ulat, nauna si Angeline Colonia

na makakuha rin ng dalawang gintong medalya

animo'y sinusundan nila ang nagawang bakas

ng Olympic gold medalist na si Hidylin Diaz

aba'y nahaharap sa magandang kinabukasan

ang ating mga Olympian sa nasabing larangan

Lovely Inan at Angeline Colonia, pagpupugay

sa napili ninyong larangan ay magpakahusay

sa mga bagong dugo'y tunay kayong inspirasyon

kapuri-puring binuhat ninyo ang ating nasyon

maraming salamat sa inyong inambag sa bansa

kayo'y magagaling at tunay na kahanga-hanga

- gregoriovbituinjr.

09.23.2024

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Setyembre 23, 2024, pahina 12

Tao ka ba?

TAO KA BA?

aba'y nagtatanong sa atin ang internet

o ang A.I. o artificial intelligence

beripikahin: "Are you human?", "Tao ka ba?"

upang mabatid na tao ka nga talaga

tinanong ba'y ang di kayang gawin ng A.I.?

o kung tao ka, dapat mayroong patunay?

may beripikasyon "to fight spam and abuse,

please verify you are human", gawin nang lubos

batid ba natin kung kompyuter ang kausap

o tao rin tulad natin yaong kaharap

na tulad sa messenger o pag nag-zoom meeting

gamit ang teknolohiyang dapat alamin

kailangan daw ang human verification

upang matuloy ang nakabinbin mong layon

tanong: "Tao ka ba?", walang paligoy-ligoy

sagutin mong "Yes" upang makapagpatuloy

- gregoriovbituinjr.

09.22.2024

* litrato mula sa isang app

Pusang kumakain ng halaman

PUSANG KUMAKAIN NG HALAMAN

nabidyuhan ni misis si alaga

naroong kumakain ng halaman

buti't nakunan niya iyong sadya

na di ko naman natitiyempuhan

iyon pala ang kanyang kinakain

pag gutom at wala kami sa bahay

pag nasa labas at di mapakain

ang pusa, nginangata yaong uhay

o tanim na tanglad o damong ligaw

na basta na lang tumubo sa paso

na para kay alaga'y nakatighaw

ng uhaw, gutom, sakit, o siphayo

ah, batid ng pusa ang kalikasan

at ang pagkain ng halamang gamot

na pag siya'y aming napabayaan

ay kanyang batid kung saan susuot

- gregoriovbituinjr.

09.22.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/uLqc8i91ZM/ 

Salin ng First Quarter Storm: Unang Sigwa ng Sangkapat o Sigwa ng Unang Sangkapat?

SALIN NG FIRST QUARTER STORM: UNANG SIGWA NG SANGKAPAT O SIGWA NG UNANG SANGKAPAT?

Munting pagninilay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nitong ikalimampu't dalawang anibersaryo ng batas militar ay dumalo ang inyong lingkod sa paggunita sa araw na ito sa isang aktibidad sa Bantayog ng mga Bayani. May aktibidad sa awditoryum na puno ng maraming tao.

Mataman akong nakinig sa mga nagsalita. Narinig ko sa isang tagapagsalita ang "Unang Sigwa ng Sangkapat" na siyang pagkakasalin o translasyon umano ng First Quarter Storm. Dalawang beses niya itong inulit, at isinulat ko agad ito sa munti kong kwaderno. Bakasakaling magamit ko sa sanaysay, tula at iba pang sulatin.

Subalit napaisip din ako. "Unang Sigwa ng Sangkapat" nga ba ang totoong salin ng First Quarter Storm? O baka naman Sigwa ng Unang Sangkapat, na siya kong palagay. Bakit kamo?

Sa "Unang Sigwa ng Sangkapat", ang noun o pangngalan ay Sangkapat o Quarter. Kung gayon, ang "Unang Sigwa" ang adjective o pang-uri.

Subalit pag ating sinuri ang pariralang First Quarter Storm, ang pangngalan o noun sa First Quarter Storm ay Storm, hindi Quarter. Kumbaga iyon ang pinakapaksa.

Anong klaseng storm iyon? First Quarter. Kaya ang First Quarter ang pang-uri o adjective ng Storm. Kaya dapat munang isalin ang First Quarter o Unang Sangkapat. 

Sa First Quarter naman, ang noun ay Quarter at ang adjective ay First.

Pag isinalin sa Ingles ang "Unang Sigwa ng Sangkapat" ay First Storm of Quarter, dahil ang Unang Sigwa ay First Storm.

Pag isinalin sa Filipino ang First Quarter ay Unang Sangkapat. Samakatuwid, ang salin ng First Quarter Storm ay Sigwa ng Unang Sangkapat, kung pagbabatayan ang balarilang Filipino. Hindi Unang Sangkapat Sigwa, lalong hindi rin Unang Sigwa ng Sangkapat.

ANG SALIN NG FQS

Sigwa ng Unang Sangkapat ang tamang salin

ng First Quarter Storm, salin para sa akin

kaya nga hindi Unang Sigwa ng Sangkapat

dahil First Storm of Quarter ang masisipat

tingnan natin ang pagkakapwesto ng Storm

makikitang siya'y noun o pangngalan doon

habang First Quarter ay adjective o pang-uri

ng Storm, pag iyong sinipat at sinuri

kung may nagkamali man ay maitatama

lalo't salin ng First Storm ay Unang Sigwa

sa pwestuhan, adjective ang First, noun ang Quarter

at Unang Sangkapat ang salin ng First Quarter

tagapagsalita'y buong nirerespeto

subalit sana'y matanggap ang pagwawasto

paumanhin, sana'y di ako nakasakit

ng damdamin, ngunit wastong salin ay giit

09.21.2024

Maibabalik nga ba ang kahapon?

MAIBABALIK NGA BA ANG KAHAPON?

may dalawang kahulugan ang katanungang iyon

umaasang maibabalik pa ang dating buhay

o huwag nang ibalik ang mga nangyari noon

kung saan panahong iyon ay kayraming namatay

ibalik ang dati na ang mga mahal sa buhay

ay di pa nabiktima ng buhong na diktadura

upang di natin dinaranas ang kaytinding lumbay

may desaparesido at bulok pa ang sistema

"Batas Militar, Parang Pamilyar", iyan ang tema

ng paggunita sa naganap na marsyalo noon

"Bagong Lipunan, Bagong Pilipinas", anong iba?

kaya "Never Again, Never Forget" ay ating misyon

huwag na nating ibalik ang kahapong kaytindi

na mismong diktadura'y halimaw sa mamamayan

nabiktima't humihiyaw ng hustisya'y kayrami

sapilitang iwinala'y di pa natatagpuan

ibabalik ba ang kahapong walang diktadura?

bakasakaling buhay pa ang ating minamahal...

"Never Again, Never Forget", halina't magkaisa

nangyari noon ay paghanguan natin ng aral

- gregoriovbituinjr.

09.21.2024

* ang bidyo ay kuha ng makatang gala sa paggunita sa ikalimampu't dalawang anibersaryo ng batas militar, sa pangunguna ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA), sa Bantayog ng mga Bayani, Setyembre 21, 2024

* inawit ng Soulful Band ang awiting Pana-Panahon ni Noel Cabangon, at sumabay naman sa pag-awit ang mga dumalo sa pagtitipon

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/uKuFUPiNZ6/ 

Paglutang ng saksi

PAGLUTANG NG SAKSI

sa komiks na Bugoy ni Mang Nilo

sa dyaryong P.M. mababasa mo

ang usapan ng dalawang pulis

hinggil sa paglutang daw ng witness

tanong: nahan ang witness sa krimen

sabi mo, lumutang na ang witness

sagot sa kanya'y ikauuntog

lumutang na ang saksi... sa ilog

nabiktima ng 'salvage' ang saksi

biktima ng sinumang salbahe

komiks iyon na dapat patawa

nabanggit ay kawalang hustisya

ang pinaslang na saksi sa krimen

na sa korte marahil aamin

ngunit saksi'y inunahang sadya

ng mga salbaheng gumagala

akala mo'y tatawa ka sa joke?

binunyag pala'y gawaing bugok

may malagim na katotohanang

ang hinihiyaw ay katarungan

- gregoriovbituinjr.

09.21.2024

* komiks mula sa pahayagang Pang-Masa, Setyembre 20, 2024, pahina 7

Level 69 - parehong kulay ng ruskas

LEVEL 69 - PAREHONG KULAY NG RUSKAS

dapat na ating mapag-ugnay

ang magkakaparehong kulay 

ng ruskas sa bawat turnilyo

kung laro'y nais ipanalo

kulay kasi'y magkakaiba

may asul, lunti, lila, pula

payak lang ang alituntunin:

magkakulay ay pagtabihin

app itong dinawnlod kong sadya

nang maehersisyo ang diwa

pag pahinga lang nilalaro

nang mawala ang pagkahapo

turnilyo't ruskas ay mag-partner

kaya walang sinumang ander

larong ito'y kalugod-lugod

tila kinakatha'y taludtod

- gregoriovbituinjr.

09.21.2024

* litrato mula sa app game na NutsSorter

Ngiyaw

NGIYAW

ngiyaw ng ngiyaw si alaga

musikang ikinatutuwa

sa aki'y humihingi kaya?

pagkat gutom na't walang daga?

kay-ingay niya buong gabi

ako naman ay nawiwili

ngunit siya'y may sinasabi

ano kayang kanyang mensahe?

mamaya kaya ay uulan?

parang ipis na naglabasan?

o baka iyon ang paraan?

nang siya'y pansinin ko naman?

ngiyaw ay paglalambing niya

upang alagaan ko siya

sige, ngumiyaw ka lang muna

pagkain mo'y ihahanda na

- gregoriovbituinjr.

09.18.2024

* mapapoanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/uHKb6XVUZp/  

Daniel Quizon, bagong Chess Grandmaster ng Pilipinas

DANIEL QUIZON, BAGONG CHESS GRANDMASTER NG PILIPINAS

si Chess International Master (I.M.) Daniel Quizon

ang panglabingwalong Chess Grandmaster ng ating bansa

nang two-thousand five hundred ELO rating ay maabot

at nakuha ang kailangang tatlong grandmaster norm

dalawampung anyos pa lamang nang maging grandmaster

nang si G.M. Efimov ay pinisak ng woodpusher

na Pinoy, doon sa FIDE Chess Olympiad sa Budapest

sa bansang Hungary, pinakitang Pinoy ang Da Best

sa AQ Prime ASEAN Chess Championship ang unang norm

sa Eastern Asia Chess Championship ang ikalawang norm

sa Hanoi Grandmasters Chess Tournament ang ikatlong norm

nakamit niya ang pinapangarap niya't misyon

sa bagong Pinoy Chess Grandmaster, kami'y nagpupugay

karangalan ka ng bansa sa kahusayang taglay

magpatuloy ka't kamtin ang marami pang tagumpay

sa iyo, Grandmaster Quizon, mabuhay ka! Mabuhay!

- gregoriovbituinjr.

09.16.2024

* ulat mula sa pahayagang Bulgar at pahayagang Abante, Setyembre 16, 2024

.

.

.

TALAAN NG MGA FILIPINO CHESS GRANDMASTERS:

1st Grandmaster - Eugene Torre

2nd Grandmaster - Rosendo Carreon Balinas Jr.

3rd Grandmaster - Rogelio "Joey" Antonio Jr.

4th Grandmaster - Buenaventura "Bong" M. Villamayor

5th Grandmaster - Nelson I. Mariano III

6th Grandmaster - Mark C. Paragua

7th Grandmaster - Darwin Laylo

8th Grandmaster - Jayson Gonzales

9th Grandmaster - Wesley Barbasa So

10th Grandmaster - John Paul Gomez

11th Grandmaster - Joseph Sanchez

12th Grandmaster - Rogelio Barcenilla

13th Grandmaster - Roland Salvador

14th Grandmaster - Julio Catalino Sadorra

15th Grandmaster - Oliver Barbosa

16th Grandmaster - Richard Bitoon

17th Grandmaster - Enrico Sevillano

18th Grandmaster - Daniel Quizon

Janelle Mae Frayna - Unang Woman Grandmaster ng bansa

mula sa kawing na: https://www.facebook.com/philippinechessgrandmasters/ 

Reyes Cup sa World Billiard, ipinangalan kay Efren "Bata" Reyes

REYES CUP SA WORLD BILLIARD, IPINANGALAN KAY EFREN "BATA" REYES

Team Asia versus Team Europe sa kauna-unahang Reyes Cup

na pandaigdigang tunggalian ng magagaling sa bilyar

ipinangalan kay Efren "Bata" Reyes, ang Greatest Of All Time

o GOAT, tinaguriang "The Magician" sa buong mundo'y sikat

ang unang Reyes Cup ay gaganapin sa Oktubre sa bansa

na paligsahan ng mga iniidolo't kahanga-kanga

sa Ninoy Aquino Stadium ay magpapagalingang sadya

ang mga cue artist ng Asya at Europa ay magbabangga

ang format ng Reyes Cup ay tulad ng Mosconi Cup umano

apat na araw, dalawang elite team ang talagang sasargo

unang Reyes Cup ay dapat pagwagian ng mga Asyano

lalo't pinangalan kay Efren Reyes ang paligsahang ito

ang team captain ng Team Europe ay ang cue artist na si Karl Boyes

ang team captain naman ng Team Asia ay si Efren "Bata" Reyes

sinong mas magaling tumumbok, ang madiskarte at mas wais

halina't abangan natin ang Team Asia laban sa Europe's best

- gregoriovbituinjr.

09.16.2024

* ulat mula sa pahayagang Abante, Setyembre 15, 2024, p.12

Pinoy cue artist 'Bad Koi' Chua, Kampyon sa World 9-Ball Tour

PINOY CUE ARTIST 'BAD KOI' CHUA, KAMPYON SA WORLD 9-BALL TOUR

Congratulations kay Johann Chua

nang sa bilyar ay tinalo niya

ang Taiwanese, iskor, 13-1 pa

noong Biyernes sa Shanghai, China

sinundan sina Rubilen Amit

at Carlo Biado sa nakamit

na tagumpay at bansa'y binitbit

kasaysaya'y kanilang inukit

tatlong Pinoy world champion sa 9-ball

ngayong taon ng twenty-twenty four

sino pang sa kanila'y hahabol?

streak bang ito'y sinong puputol?

pagpupugay, mabuhay ka, Bad Koi

ang tagumpay mo'y ipagpatuloy

- gregoriovbituinjr.

09.16.2024

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Setyembre 15, 2024, p.12

Ayaw kumain sa plato

AYAW KUMAIN SA PLATO

nilagay ko na nga sa plato ang kanyang pagkain

ilalabas pa sa plato't sa sahig kakainin

kaya nga may plato upang doon siya kumain

subalit di sanay magplato ang alaga namin

ganyan din ang ibang pusang dumadalaw sa bahay

para bang sanay silang pagkain ay tinatangay

kaya ba ayaw nilang magplato, di sila sanay

dahil pagkain, hinahagis lang ng kapitbahay

buti't marunong manghingi itong aming alaga

ngiyaw lang ng ngiyaw at mangangalabit sa hita

babahaginan ko na siya ng tira sa isda

ganyan lamang ang pamumuhay namin sa tahanan

animo'y pasko, punong-puno ng pagbibigayan

ang mahalaga'y nakakaalpas sa kagutuman

- gregoriovbituinjr.

09.15.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/uCEBIcZtNm/ 

Astang Diyos?

ASTANG DIYOS?

pag mga batang babae ay kanya raw ginalaw

ay di siya kundi Diyos sa kanila'y gumalaw

nagbabanta ang "angel of death" pag sila'y tumutol

ang gawaing ganito'y paano ba mapuputol?

kaytinding sinabi ni Senadora Hontiveros

sa suspek na panginoon, "Huwag kang astang Diyos!"

dahil krimen ng pastor ay krimen sa sambayanan

"People of the Philippines versus" suspek na pangalan

paano ba lalabanan ang "appointed son of God"

lalo na't kayrami pa nitong kabig at alagad

sana'y mapatunayan ang mga krimen ng suspek

mabigyang hustisya ang kinulapulan ng putik

pati ba Diyos ay ginagamit sa panghahalay?

ng mga batang babaeng walang kamalay-malay

ang mag-astang Diyos sa bayan ay talagang dagok

sa krimeng gawa sa kulungan ay dapat mapasok

- gregoriovbituinjr.

09.15.2024

* ulat at litrato mula sa pahayagang Abante, Setyembre 15, 2024, headline at pahina 2

Masayang laro sa app

MASAYANG LARO SA APP

nakakatuwa ang larong iyon

na kakayahan mo'y hinahamon

sa app game na BlockPuz na ang layon

ay buuin ang larawan doon

iiskoran nila ang I.Q. mo

di mo alam kung ito'y totoo

basta maglaro lang tayo nito

kahit may iskor o wala ito

sa pagsagot na lang ay matuwa

pinakapahinga nitong diwa

matapos ang maghapong paggawa

BlockPuz ay laruin nating sadya

ang iskor ay pakunswelo na lang

na I.Q. daw ay kaytaas naman

laro lang ito at di dibdiban

ang mahalaga'y nasisiyahan

- gregoriovbituinjr.

09.15.2024

Sa ikatatlumpu't isang anibersaryo ng BMP

SA IKA-31 ANIBERSARYO NG BMP

bumabating taospuso't taas-kamao

sa ikatatlumpu't isang anibersaryo

ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino

tuloy ang laban, kasama, mabuhay kayo!

magpatuloy tayo sa misyon at adhika

na pagkaisahin ang uring manggagawa

kumikilos tayo sa layuning dakila

na bulok na sistema'y wakasan nang sadya

pangarap na sistema'y walang hari't pari

walang tusong kapitalista't naghahari

di na iiral ang pribadong pag-aari

na dahilan ng pagkaapi nitong uri

sulong, itayo ang sosyalistang lipunan

na walang elitista't burgesyang gahaman

lipunang walang pinagsasamantalahan

at umiiral sa bansa ang katarungan

- gregoriovbituinjr.

09.14.2024

Paggamit ng gitling

PAGGAMIT NG GITLING

sa Pahalang Dalawampu't Pito

katanungan doon ay "Nagsolo"

lumabas na sagot ko'y "NAGISA"

na kung ito'y may gitling: "NAG-ISA"

NAG-ISA'y wastong sagot sa tanong

di NAGISA ang nagsolong iyon

di masulat sa krosword ang gitling

ngunit halaga nito'y isipin

iba ang NAGISA sa NAG-ISA

pagkat kahuluga'y magkaiba

tulad ng MAYARI at MAY-ARI

gitling ay iisiping palagi

pagnilayan ang gamit ng gitling

pagkat salita'y nagbabago rin

lagyan ng gitling pag kailangan

upang umayos ang kahulugan

- gregoriovbituinjr.

09.14.2024

- krosword mula sa pahayagang Abante TONITE, Setyembre 11, 2024, pahina 7

Pagbaka sa kaplastikan

PAGBAKA SA KAPLASTIKAN

tadtad ng plastik sa basurahan

sa kalupaan, sa karagatan

ngunit tadtad din ng kaplastikan

sa pulitika't pamahalaan

kinain ng isda'y microplastic

na sa tiyan nila'y sumisiksik

mata kaya natin ay tumirik

pag kinain ang isdang may plastik?

kayraming kaplastikan sa mundo

na di pa malutas ng gobyerno

kayraming plastik na trapo't tuso

plastik ba ang lilipol sa tao?

tara nang maghanap ng solusyon

sa kaplastikan ba'y anong tugon?

- gregoriovbituinjr.

09.13.2024

'Mambubudol'

'MAMBUBUDOL'

kaytindi ng sinabi / o ito na'y paratang?

'mambubudol' daw siya, / sabi ng mambabatas

na umano sa kapwa'y / talagang mapanlamang

ang mambubudol kasi / ay di pumaparehas

balbal iyong salita / sa gawang panloloko

o kapwa'y dinadaya / ng may tusong hangarin

parang budol-budol gang / na isang sindikato

kapwa'y pagkaperahan / ang kanilang layunin

iba ang budol-budol / doon sa akyat-bahay

dahil harap-harapan / ang panlilinlang nila

biktima'y walang tutol / na pera'y binibigay

sa mga nambobolang / di talaga kilala 

ngunit kung isang tao'y / tawaging 'mambubudol'

kahit sa pulitika, / dignidad na'y nasira

krimen iyong kumpara / sa hayop ay masahol

sariling pagkatao'y / sadyang kasumpa-sumpa

- gregoriovbituinjr.

09.12.2024

* ulat at litrato mula sa headline at pahina 2 ng pahayagang People's Journal Tonight, Setyembre 11, 2024

Parehong disenyo ng tatlong krosword

PAREHONG DISENYO NG TATLONG KROSWORD

pareho ang disenyo sa palaisipan

sa tatlong krosword sa dalawang dyaryo naman

pareho ring petsa, tanong ay nag-iba lang

ibig lang sabihin, maaaring gamitin

ang parehong disenyo kahit di mo pansin

mga katanungan lang doon ay baguhin

lalo pa't araw-araw ang krosword sa dyaryo

di lang tanda kung nasagot mo ba'y pareho

iba't ibang tanong sa parehong disenyo

paglikha ng krosword ay subukan ko kaya

ang dalawampung disenyo'y sapat nang sadya

upang makapaglibang din ako't ang madla

wikang Filipino pa'y naitataguyod

habang saliksik na salita'y hinahagod

dagdag-kita rin kahit maliit ang sahod

- gregoriovbituinjr.

09.12.2024

* ikalawa at ikatlong krosword sa pahayagang ABANTE, Setyembre 7, 2024, p.7

* ikalawang krosword mula sa pahayagang Abante TONITE, Setyembre 7, 2024, p.7