Bilang halal na sekretaryo heneral

nananatili pa akong sekretaryo heneral

pinunong mayorya ng kasapian ang naghalal

isa ring tungkulin ko ang pagiging paralegal

ngunit iniiwan ang pinamumunuan, hangal

tama ba para sa hinalal ang ganitong asal?

tatawanan ako pag ganito ang kaasalan

na sa aking pagkatao'y masamang marka naman

baka di na nila ako pa'y pagkatiwalaan

pagkat mismong tungkulin ko'y aking pinabayaan

pag ganito na, sa pagkatao ko'y kahihiyan

dahil ako'y halal, dapat ko lamang pangunahan

ang kasapian sa mga gawain, katungkulan,

isyu'y pag-usapan, misyon ay isakatuparan

ang tungkulin ko'y dapat tapat kong ginagampanan

ang prinsipyong tinanganan ay dapat panindigan

bagamat di ako nagpabaya sa ating dyaryo

dapat pa ring asikasuhin ang maraming kaso

kaya sa mga kasapi, ako'y hintayin ninyo

di umaatras sa nakaatang na tungkulin ko

gumagawa lang ng paraang makabalik ako

bilang inyong hinalal na sekretaryo heneral

at sa aking pinagsanayan bilang paralegal

kung di ko magagampanan ang tungkulin kong halal

dapat lang parusahan ako ng sanlibong buntal

pagkat di marapat tularan ang tulad kong hangal

- gregoriovbituinjr.

* Ang may-akda ang kasalukuyang sekretaryo heneral ng pambansang organisasyong Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) mula Setyembre 2018, at kasalukuyang sekretaryo heneral din ng Ex-Political Detainees Initiative (XDI) na nahalal ng dalawang beses, Hulyo 2017, at Disyembre 2019. Siya ay sekretaryo naman ng history group na Kamalaysayan (Kaisahan sa Kamalayan sa Kasaysayan) mula 2017 hanggang kasalukuyan.

Pagpupugay sa kapwa organisador

ako'y isang organisador saanman mapadpad

itinataguyod ang layon at sistemang hangad

sa misyong ito'y dapat may tikas at abilidad

prinsipyong yakap mo sa masa'y iyong ilalahad

ikinakampanya'y isang makataong lipunan

kung saan walang pagsasamantala't kaapihan

inaalam ang mga problema't isyu ng bayan

kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan

hangarin ng organisador ay pagkakaisa

at pagkapitbisig ng di lang isa o dalawa

kundi ng libu-libo, kundi man ng milyong masa

upang tuluyang baguhin ang bulok na sistema

yakap niya ang prinsipyo ng uring manggagawa

at tungkulin nito bilang hukbong mapagpalaya

alay ng organisador ang buhay, puso't diwa

tungo sa pagdurog sa mga ganid na kuhila

mabuhay kayong mga organisador ng bayan

nagsasakripisyo sa adhikang may katuturan

kumikilos upang bulok na sistema'y palitan

at makamit ng bayan ang hustisyang panlipunan

- gregoriovbituinjr.

Ang Libog, Albay pala noon ay hindi ang Libon, Albay ngayon

ANG LIBOG, ALBAY PALA NOON AY HINDI ANG LIBON, ALBAY NGAYON

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Para akong nabunutan ng tinik, dahil natagpuan ko ang isang bagay na dapat mabatid sa kasaysayan, dahil sinabihan ako ng mali noon, na ngayon ay tama pala. Sa saliksik ko noon na pinamagatan kong "Ang limang anak ni Gat Andres Bonifacio", ay nabanggit ko ang Libog, Albay, na sinipi ko para sa artikulo.

Ayon sa pahina 4 ng aklat na "Si Andres Bonifacio at ang Himagsikan", ni Jose P. Santos, "Noong 1894 o 1895, si Andres Bonifacio ay nagtungo sa Libog, Albay, kasama ang mananaysay na Amerikanong si John Foreman na isa sa kanyang matalik na kaibigan at kapalagayang loob. Sinasabi ni Dr. Jose P. Bantug na siya kong pinagkakautangan ng mga ulat na ito, na si Andres Bonifacio ay nagkaroon doon ng kasintahan na nagngangalang Genoveva Bololoy at dito'y nagkaroon siya ng isang anak na babae na pinanganlang Francisca."

Nagtungo si Bonifacio sa Libog, Albay, at hindi sa Libon, Albay. Dahil naisulat ko ang Libog, may nagkomento sa facebook ng ganito, "Tanga! Libon, hindi Libog." Kaya agad ko iyong pinalitan ng Libon, at binura ang komentong iyon. Tulad ko, hindi rin niya alam na may Libog, Albay pala noong panahon ni Bonifacio. Ilang buwan nang nakalipas, hanggang sa aking pagbabasa ay nakita kong talaga palang may Libog, Albay, na kaiba sa Libon, Albay. Nilitratuhan ko iyon bilang patunay.

Sa Codebook ng 2020 Census of Population and Housing, na gamit ni misis ngayon bilang isa sa census area supervisor ng PSA (Philippine Statistics Authority), nakatala sa pahina 14 nito, sa ilalim ng lalawigan ng Albay ang mga bayang LIBON at SANTO DOMINGO (LIBOG). Doon ko napagtanto na tama pala ang nakasulat sa aklat ni Santos tungkol sa ulat niya kay Bonifacio, at hindi iyon typographical error o kamalian sa pagtipa sa makinilya. Nagtungo si Bonifacio sa Libog, Albay, na ngayon ay Santo Domingo na, at hindi sa Libon, Albay.

Nagsaliksik pa ako. Ayon sa Wikipedia, "The town of Santo Domingo was originally named Libog. Albay historians say that there were a number of stories on the origin of the name Libog. One version is that libog was derived from the Bikol word labog meaning "unclear water" for there was a time when no potable water was available in the locality. Another has it that the town might have been called after labog (jellyfish), which abound in its coastal water. Libod (behind) is another version because the town’s position is behind the straight road from Legazpi to Tabaco across Basud to Santa Misericordia."

Kaya sa Libog, Albay nagtungo noon si Bonifacio, at hindi sa Libon, Albay, na kilala natin ngayon. At marahil ay sa bayan ng Santo Domingo matatagpuan ang mga apo ni Bonifacio kay Genoveva Bololoy, at hindi sa Libon.

Sa puntong ito, aayusin ko't iwawasto na rin ang nauna kong naisulat sa artikulo kong nabanggit.

Taospusong pasasalamat sa misis kong si Liberty at sa PSA sa saliksik na ito, at talagang malaking tulong ito sa pagwawasto ng ilang detalye sa kasaysayan ng ating bayan. Mabuhay kayo!

Pinaghalawan:

aklat na "Si Andres Bonifacio at ang Himagsikan" ni Jose P. Santos, nalimbag noong 1935

ang Codebook ng 2020 Census of Population and Housing ng Philippine Statistics Authority (PSA)

http://mgakatipunero.blogspot.com/2019/12/ang-limang-anak-ni-gat-andres-bonifacio.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Santo_Domingo,_Albay

Pagsama sa petisyon

Pagsama sa petisyon

isang karangalan ang makasama sa petisyon

laban sa Anti-Terror Act na sadyang lumalamon

sa karapatan at dignidad ng bayang hinamon

animo'y balaraw itong sa likod nakabaon

buhay at dangal ay itinaya, naninindigan

nang tayo'y magkaroon ng makataong lipunan

sa batas kasi'y pag lumaban sa pamahalaan

kahit hindi terorista'y tiyak aakusahan

pag nagrali ka para sa karapatang pantao

pag nagpahayag ng saloobin sa gobyerno

pag may taliwas ka mang opinyon o kuro-kuro

baka hulihin ka't kalaban ang turing sa iyo

lipunang makatao'y hangad kaya aktibista

lumalaban sa mapang-api't mapagsamantala

kakampi'y manggagawa't dukha, karaniwang masa

nakikibaka para sa panlipunang hustisya

kasapi ng United Against Torture Coalition

hangad kong minsan ay maidepensa ang petisyon

sa korte, at magpapaliwanag ng mahinahon

at husgado'y makumbinsi sa katumpakan niyon

maraming salamat sa pagkakataong binigay

ako'y naritong sa mga kasama'y nagpupugay

karapatang pantao'y ipinaglalabang tunay

sana'y makamit din natin ang asam na tagumpay

- gregoriovbituinjr.

Pinaghalawan ng ulat:

https://rappler.com/nation/petition-vs-anti-terror-law-prolonged-detention-could-enable-torture

https://magph.org/news/anti-terror-law-will-make-torture-a-new-normal-uatc-statement-on-the-anti-terror-bill

Pagpupugay sa ika-27 anibersaryo ng BMP

Pagpupugay sa ika-27 anibersaryo ng BMP

ako'y nagpupugay sa mga kasaping obrero,

kasaping samahan, staff, at pamunuan nito

ng ating Bukluran ng Manggagawang Pilipino

sa pangdalawampu't pito nitong anibersaryo

nakikibakang tunay bilang uring manggagawa

marubdob ang misyon bilang hukbong mapagpalaya

sadyang matatag sa pagharap sa anumang sigwa

lalo na't bulok na sistema ang sinasagupa

pangarap itayo'y isang makataong lipunan

nilalabanan ang mapagsamantala't gahaman

nakikibaka para sa hustisyang panlipunan

hangad ay pantay na kalagayan sa daigdigan

ninanasa'y isang lipunang walang mga uri

wala ring elitista, asendero't naghahari

isang lipunang walang pribadong pagmamay-ari

magkasangga ang manggagawa, anuman ang lahi

kaya hanggang kamatayan, ako'y inyong kakampi

lalo't kayo'y kasangga ko sa labanang kayrami

di pagagapi, kalagayan man ay anong tindi

tuloy ang laban, sa pakikibaka'y magpursigi

ako'y taaskamao't taospusong nagpupugay

sa B.M.P. na sosyalistang lipunan ang pakay

mabuhay ang B.M.P., mabuhay kayo! mabuhay!

magkapitbisig, ipagwagi ang layuning tunay!

- gregoriovbituinjr.

09.14.2020

Kung makakatulong ang tula sa pakikibaka

katulad din ng pag-ibig sa bayang tinubuan

at buong pagyakap sa Kartilya ng Katipunan

iwing prinsipyo'y tatanganan at paninindigan

upang kinakatha'y mabasa rin ng kabataan

kung makakatulong ang tula sa pakikibaka

dahil marami o may ilan ditong nagbabasa

itutula ko ang pagsasamantala sa masa

habang nananawagan ng panlipunang hustisya

kung bawat titik at parirala'y magiging tinig

kung bawat taludtod at saknong ay maiparinig

isusulat ang katotohanang nakatutulig

upang manggagawa't maralita'y magkapitbisig

huwag nating hayaang lagi tayong nakalugmok

halina't palitan na natin ang sistemang bulok

pagkat pagsasamantala nga'y nakasusulasok

para sa katarungan ay lumaban nang mapusok

aking itutula ang kalagayan ng dalita

at mga pakikibaka ng uring manggagawa

narito akong alay ang kakayahang tumula

na hanggang sa huling hininga'y kakatha't kakatha

- gregoriovbituinjr.

Ayokong maging bulag o nagbibingi-bingihan

ayokong maging bulag o nagbibingi-bingihan

sa anumang nangyayaring karahasan sa bayan

kung bawat tula ko'y dapat iambag sa labanan

ay gagawin ko para sa hustisyang panlipunan

iyan ang panata ko sa karapatang pantao

dapat laging iginagalang ang due process of law

isusulat ko ang katiwalian sa gobyerno

at itutula ko ang karahasan ng estado

"Iisa ang pagkatao ng lahat," ang sinabi

ni Gat Emilio Jacinto na dakilang bayani

ang akda niyang Liwanag at Dilim ay sakbibi

ng makatarungang aral na sa kapwa'y may silbi

para sa karapatang pantao'y nakikibaka

kaya nga tinanggap kong maging isang aktibista

kaya kumikilos laban sa pagsasamantala

at pang-aapi ninuman sa karaniwang masa

di pipi ang aking pluma't tinta, magsisiwalat

ito ng kabulukang minsan ay di madalumat

ako'y aktibista't makatang gagawin ang lahat

upang maglantad, magsulat, maglathala, magmulat

- gregoriovbituinjr.

Nasa aking dugo ang pagiging Katipunero

nasa aking dugo ang pagiging Katipunero

kaya tinataguyod ang lipunang makatao

at nakikibaka kasama ang dukha't obrero

nang pinaglalaban ay tiyaking maipanalo

ang Kartilya ng Katipunan nga'y sinasabuhay

pati akdang proletaryo'y inaaral ding tunay

"Iisa ang pagkatao ng lahat" ay patnubay

na sinulat ni E. Jacinto upang maging gabay

ako'y makabagong Katipunero't aktibista

aktibong kumikilos tungo sa lipunang nasa

lipunang walang pang-aapi't pagsasamantala

upang tiyaking mabago ang bulok na sistema

ang pagiging Katipunero'y nasa aking dugo

dukha't manggagawa'y kasangga sa tuwa't siphayo

iwing buhay na'y inalay, dugo man ay mabubo

nang lipunang makatao'y tiyaking maitayo

- gregbituinjr.

Planado o palyado ang tugon sa pandemya

planado o palyado ang ginawa sa pandemya?

ito'y katanungan, pagsusuri, o pagtatasa

kung nangyaring pandemya'y nilulutas ba talaga?

pasaway na agad ang gutom na gutom na masa

kapag walang facemask, bigyan ng facemask, di ginawa

hinuli pa't ikinulong ang dukhang walang-wala

imbes doktor, pulis at militar ang nangasiwa

imbes medikal, serbisyong militar ang ginawa

parang War on Drugs na gusto agad nilang matokhang

ang coronavirus na di nakikitang kalaban

subalit imbes na coronavirus ang kalaban

ang mga nakawawa'y karaniwang mamamayan

ang karapatang pantao't dignidad ba'y biktima?

A.B.S.-C.B.N., sinara; hinuli si Ressa

Anti-Terrorism Act ang kanilang ipinasa

at parusang bitay nga'y nais nilang ibalik pa

imbes na free mass testing, sa paglutas ay kinapos

shoot them dead sa pasaway, ang pangulo ang nag-utos

kaya apat na kawal sa Sulu, si Winston Ragos

ay pinaslang, imbes kalaban ay coronavirus

galing sa Wuhan ang COVID-19, oo, sa Tsina

pinagmulan ay di hinarang noong una sana

baka pandemya'y di lumala, ngunit iba pala

pangulo'y nais tayong maging probinsya ng Tsina

planado o palyado, di tayo ang prayoridad

ng administrasyong tila iba ang hinahangad

mabilis sa tokhang, mapagtripan nga'y patay agad

ngunit sa serbisyo sa bayan ay bakit kaykupad?

- gregbituinjr.

08.12.2020

Alagaan natin ang planetang Earth

paano ba dapat alagaan ang kalikasan

kung asal natin ay magtapon lang kung saan-saan

basura'y nagkalat sa lansangan at karagatan

daigdig nating tahanan ay naging basurahan

anong kinabukasan ang maibibigay natin

sa ating mga anak kung ganito ang gawain

minina pati kabundukan kaya kalbo na rin

at plantang coal ay hinayaang magdumi sa hangin

paano natin inunawa ang ekolohiya

paano naintindihan ang nagbabagong klima

ugali lang ba natin ang dahilan o sistema

paano alagaan ang nag-iisang planeta

sabi ng kapwa aktibista, "There is no Planet B!"

bakit natin sinisira ang planetang sarili

alternatibo na ba ang Mars, sa balita'y sabi

kaya Earth ay hinahayaang kainin ng bwitre

"There is no Planet B!", alagaan ang kalikasan

ito'y pamana natin para sa kinabukasan

huwag gawing basurahan ang Earth nating tahanan

gawin natin ang marapat para sa daigdigan

- gregbituinjr.

Aktibista'y lumalaban sa terorismo

ako'y aktibista, lumalaban sa terorismo

pagkat hangarin ko'y isang lipunang makatao

na karapatan at dignidad ay nirerespeto

at walang pagsasamantala ng tao sa tao

na ang malasakit ay di yaong malas at sakit

di gaya ng ginagawa ng gobyernong malupit

nilalagay ng terorismo ang buhay sa bingit

lalo't terorismo ng estado'y nakagagalit

layunin ng aktibista'y makataong lipunan

kung saan nakikipagkapwa bawat mamamayan

nagpapakatao naman ang buong sambayanan

terorismo't pagsasamantala'y nilalabanan

hangad itayo ng aktibista'y lipunang wasto

at pinaninindigan ang makataong prinsipyo

tinig ng pinagsamantalahang dukha't obrero

kalaban ng mga tiwali, gahaman at tuso

nasa diwa'y aral ng mga bayani ng bayan

isinasapuso ang Kartilya ng Katipunan

papawiin ang pagsasamantala sa lipunan

na pribadong pag-aari'y ugat ng kahirapan

ako'y aktibistang lipunang makatao'y mithi

kaya ugat ng kahirapan ay dapat mapawi

ang pakikipagkapwa sa puso'y nananatili

ang pagpapakatao't dangal ay namamalagi

- gregbituinjr.

Tula yaong nagpapanatili sa katinuan

tula yaong nagpapanatili sa katinuan

kaya ngayon ay narito't nagsusulat na naman

kung di dahil sa pagtula, walang kinabukasan

baka matuluyan akong tumungong kamatayan

sa panahong kwarantina'y mabuti nang tumula

kaysa naman tumunganga't lagi na lang tulala

nag-iisip paano paunlarin ang Taliba

na pahayagan ng mga kasamang maralita

sulat ng sulat para sa lipunang makatao

upang matiyak din ang ninanasang pagbabago

isulat kahit pagkadapa't dugo'y sumasargo

isulat ang nasa diwa wala man sa huwisyo

ganito sa lockdown, nakakaburyong ngang talaga

subalit patuloy pa ring naglilingkod sa masa

nagpopropaganda pa rin kahit na kwarantina

oo, pagkat iyon ako, makata, aktibista

- gregbituinjr.

Ako'y aktibista

Ako'y aktibista

ako'y aktibista, kalaban ng mga kriminal

pinaglalaban ang karapatang pantao't dangal

ng kapwa't sambayanan laban sa ganid at hangal

na namumuno sa bayan, lideratong pusakal

hangad naming aktibista'y lipunang makatao

na walang pagsasamantala ng tao sa tao

na dignidad at wastong proseso'y nirerespeto

at nakikipagkapwa sa bawat isa sa mundo

kaaway kami ng namumunong mapagmalabis

sa pwesto kaya dukha sa hirap na'y nagtitiis

kalaban kami ng mga tuso't gahamang burgis

na magpasasa't tumubo ng limpak lang ang nais

nakikiisa kami sa laban ng manggagawa

kaisa rin kami sa pakikibaka ng dukha

kakapitbisig kami ng hukbong mapagpalaya

upang makamit ng bayan ang asam na ginhawa

ang bayan at ang lipunan ay aming sinusuri

napagnilayan naming ang pribadong pag-aari

ang ugat ng kahirapan, nagpasulpot ng uri,

kaya may mapagsamantala't uring naghahari

ako'y aktibista, na kalaban ng mararahas,

hinahangad naming umiral ang pagiging patas,

karapatan, wastong proseso, lipunang parehas

walang mayaman o mahirap sa harap ng batas

sa pangarap na lipunang makatao'y marubdob

at luklukan ng lumang lipunan ay itataob

habang bulok na sistema'y sa putik isusubsob

habang lilipulin naman ang masasamang loob

aming itatayo'y isang makataong lipunan

na walang inaapi't pinagsasamantalahan

itatayo ang gobyernong walang katiwalian

at pakikipagkapwa ang panuntunan ng bayan

- gregbituinjr.

08.08.2020

Nilay sa paglisan

 Nilay sa paglisan

para lamang akong naghihintay ng kamatayan

doon sa malayong lugar na animo'y himlayan

tila ba yaon ay sementeryo na't pahingahan

payapang-payapa, malayo sa anumang laban

di ganito ang buhay at kamatayan kong asam

mamamatay lang ba ako sa sakit na natalos?

o mamatay akong sa noo'y may balang tumagos?

gayong nakibaka sa anumang pambubusabos

gayong sa bulok na sistema'y nakikipagtuos

at pinaglaban ang dignidad ng kapwa hikahos

nais kong mamatay sa laban, sa pakikibaka

di sa payapang lugar na buhay mo'y binalasa

nais kong mamatay, di sa sakit, kundi sa bala,

na nakibaka para sa panlipunang hustisya,

na ginawa ang layon para sa obrero't masa

sana'y matupad ang kamatayan kong ninanais

at nasa aktwal na laban pag tuluyang nagahis

tiyaking sapol, nang di na mabuhay pagkat daplis,

na ako'y aktibistang nakibakang labis-labis

na ang makata'y naglingkod sa kabila ng hapis

sinong makapagsasabing paano ba mamatay?

sinong magsasabing paano ako mamamatay?

kundi ang taong sasadyain kang kitlan ng buhay

kung anuman ang mangyari, saanman humandusay

nawa'y ilibing ng maayos ang iwi kong bangkay

- gregbituinjr.

08.08.2020

Tibak sa gabay ng Kartilya ng Katipunan

 "Ang buhay na hindi ginugol sa isang malaki at banal na kadahilanan ay kahoy na walang lilim kundi man damong makamandag." ~ unang taludtod ng Kartilya ng Katipunan

tibak akong nabubuhay sa gabay ng Kartilya

ng Katipunan at kumikilos para sa masa

na ipinaglalaban ang panlipunang hustisya

asam na ginhawa'y kamtin ng bayang umaasa

ayokong matulad lang sa kahoy na walang lilim

na iwing buhay nga'y payapa ngunit naninimdim

ako'y aktibista, abutin man ng takipsilim

kumikilos kaharapin man ay ubod ng talim

pariralang "Iisa ang pagkatao ng lahat!"

ay mula kay Gat Emilio Jacinto na sumulat

ng akdang Liwanag at Dilim na sadyang nagmulat

sa akin at sa iba nang ito'y aming mabuklat

kaya ang pagtatayo ng lipunang makatao

ay pangarap na ipinaglalaban ng tulad ko

sino bang di kikilos kung pangarap mo'y ganito

na walang pagsasamantala ng tao sa tao

kaya buhay ko'y laan na sa marangal na layon

kaya sosyalismo ni Jacinto'y ginawang misyon

sakali mang tumungo sa madugong rebolusyon

ay masaya na akong mamamatay kahit ngayon

- gregbituinjr. 

Oo, kaming aktibista'y mapang-usig

 oo, mga aktibistang tulad ko'y mapang-usig

lumalaban upang mapagsamantala'y malupig

nakikibaka upang hibik ng api'y marinig

sa manggagawa't dukha'y nakikipagkapitbisig

inuusig namin ang paglabag sa karapatan

at mga pagyurak sa dignidad ng mamamayan

nakikibaka para sa hustisyang panlipunan

lumalaban sa mga kapitalistang gahaman

hangad naming itayo ang lipunang makatao

na walang pagsasamantala ng tao sa tao

na karapatan at dignidad ay niterespeto

na ginagalang ang due process o wastong proseso

nakikibaka laban sa pribadong pag-aari

pagkat ugat ng kahirapan at pang-aaglahi

inuusig ang mga mapang-api't naghahari

at nilalabanan ang mapagsamantalang uri

oo, kaming mga aktibista'y tinig ng dukha

nakikibakang kakampi ng uring manggagawa

kaming tibak na kawal ng hukbong mapagpalaya

upang makamit ng bayan ang asam na ginhawa

- gregbituinjr.

Nilay sa ika-75 amibersaryo ng pagbagsak ng bomba atomika

Nilay sa ika-75 amibersaryo ng pagbagsak ng bomba atomika

paggunita sa anibersaryong pitumpu't lima

ng pagbagsak ng anong tinding bomba atomika

na pumaslang ng maraming tao sa Hiroshima

at Nagazaki, libu-libo'y naging hibakusha

natapos ang Ikalawang Daigdigang Digmaan

ang gerang nilahukan ng imperyalistang Japan

bilang isa sa Axis, pati Italya't Aleman,

upang palawakin ang sakop nila't kalakalan

kayraming namatay, kayraming naging hibakusha

o nabuhay sa epekto ng bomba atomika

lapnos ang balat, katawan ay halos malasog na

animo'y wala nang buhay ngunit humihinga pa

mayoryang biktima'y mga inosenteng sibilyan

nangyaring iyon ay kakaiba sa kasaysayan

ng sangkatauhan, di dapat maulit na naman

lalo't may sandatang nukleyar sa kasalukuyan

"never again sa nukleyar", panawagan nga nila

na dapat dinggin para sa panlipunang hustisya

"nuclear ban treaty" hibik ng mga hibakusha

silang nabubuhay sa mapait na alaala

ngayong araw na ito, sila'y ating gunitain

na pawang biktima ng karumal-dumal na krimen

o isang desisyon upang digmaan ay pigilin

ah, nawa'y di na maulit pa ang nangyaring lagim

- gregbituinjr.

08.06.2020

Ang pinakamalaking banta sa ating planeta

ANG PINAKAMALAKING BANTA SA ATING PLANETA

"The biggest threat to our planet is believing that someone else will save it." - Robert Swan

tayo na'y dapat kumilos para sa kalikasan

gawin anong nararapat para sa daigdigan

huwag gawing basurahan ang lupa't karagatan

huwag iasa sa iba kung kaya natin iyan

ang pinakamalaking banta raw sa ating mundo

ay isiping sasagipin ito ng ibang tao

o ibang nilalang, hindi ikaw, o hindi ako;

ang dapat kumilos para sa ating mundo'y tayo

isipin anong magagawa, sa kapwa, sa kapos

makipagkaisa, magkapitbisig, at kumilos

magtulungan upang mundong ito'y maisaayos

kaya huwag na tayong maghintay ng manunubos

ayon sa manlalakbay at may-akdang si Robert Swan

ang pinakamalaking banta sa sangkalupaan

ay ang isiping may iba namang sasagip diyan

maghintay ng bathalang sasagip sa daigdigan

kung may magagawa tayo upang mundo'y sagipin

huwag nang umasa sa iba, pagtulungan natin

walang aasahang manunubos na di darating

sinabing yaon ni Robert Swan ay ating isipin

- gregbituinjr.

* ROBERT SWAN, OBE Robert Swan has earned his place alongside the greatest explorers in history by being the first person to walk to both the North and South Poles. In recognition of his life's work, Her Majesty the Queen awarded him the high distinction of OBE, Officer of the Order of the British Empire and the Polar Medal.

* Swan is also the founder of 2041, a company which is dedicated to the preservation of the Antarctic and the author with Gil Reavill of Antarctica 2041: My Quest to Save the Earth's Last Wilderness.

Bukrebyu: How Much Land Does A Man Need, ni Leo Tolstoy

BUKREBYU

How Much Land Does A Man Need by Leo Tolstoy

Munting sanaysay ni Greg Bituin Jr.

Nabili ko ang aklat na “How Much Land Does A Man Need” ni Leo Tolstoy sa Fully Booked sa Gateway, Cubao, noong Pebrero 24, 2018 sa halagang P80.00. Isinalin ito sa Ingles, mula sa Ruso, ni Ronald Wilks. Ang aklat na iyon ang ika-57 aklat sa kabuuang 80 aklat ng Penguin Classics. Umabot ang aklat ng 64 pahina, na may dalawang maikling kwento. Ang una nga ay ang nabanggit ko, na may 21 pahina, at ang ikalawa’y ang What Men Live By, na akda rin ni Tolstoy, na umaabot naman ng 31 pahina, mula mp. 23-53.

Ang kwento ay binubuo ng siyam na kabanata. Ang bida rito ay si Pakhom, isang magsasakang naghangad magkaroon ng maraming lupain.

Noong panahong iyon, nagpasya ang isang kasera sa nayon na ibenta ang kanyang mga ari-arian, at ang mga magsasaka roon ay bumili ng halos lahat ng lupaing kaya nilang bilhin. Si Pakhom mismo ay bumili ng ilang lupain, at sa pamamagitan ng pagtatrabaho ay nabayaran niya ang kanyang mga utang at nabuhay ng komportable. Pumunta pa siya ng ibang lupain upang bumili pa ng mas maraming lupain. Paniwala niya, pag marami siyang lupain, hindi na siya matatakot sa demonyo.

Hanggang makilala ni Pakhom ang mga Bashkirs, na mga simpleng tao lang na maraming lupain.  Nais niyang bilhin ang lupa ng mga ito. Sa halagang isang libong rubles, lalakarin ni Pakhom ang lupa mula sa simula o tinatapakan niya hanggang makarating muli sa simula bago magtakipsilim, at ang mga naabot niya ang kanyang magiging lupain. Subalit pag hindi siya nakarating sa simula bago magtakipsilim, mawawala na ang kanyang pera’t hindi magkakaroon ng lupa. Kaya naglakad siya hangga’t kaya niya. Nang dapithapon na’y nagmadali siya upang makaabot sa pinagsimulan niya. Subalit sa kanyang pagod, siya’y tumumba’t namatay. Inilibing siya ng kanyang mga kaibigan sa isang libingang may anim na talampakan, na siyang sagot sa katanungang binanggit sa pamagat ng kwento.

Isa ito sa mga sikat na akda ni Tolstoy. At kung may pagkakataon ay isasalin ko ito sa wikang Filipino upang mas mabasa ng nakararami pa nating kababayan.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Hulyo 16-31, 2020, pahina 16.

* Nalathala rin sa isyung ito ng Taliba ng Maralita, pahina 20, ang tulang: 

Gaano karaming lupa ang kailangan ng tao?

pamagat pa lang ng aklat, nakakaintriga na

anong sagot sa tanong? ito ba'y pilosopiya?

"How much land does a man need?" ay pamagat at tanong pa

na magandang akda ni Leo Tolstoy mula Rusya

tanong bang ito'y tungkol sa pribadong pag-aari?

ilang lupa ang dapat mong ariin kung sakali?

libu-libong ektarya ba sa puso mo'y masidhi?

dahil ba sa lupa kaya maraming naghahari?

ilan bang lupa ang kailangan ng isang tao?

bibilhin? aagawin? palalagyan ng titulo?

pinalalayas ba ang dukha para sa negosyo?

at kapag yumaman na, sa pulitika'y tatakbo?

di ko pa tapos basahin ang nobela ni Tolstoy

sa pamagat pa lang, mapapaisip ka na tuloy

ilan na bang dahil sa lupa'y lumuha't nanaghoy?

ilan ang naging playboy, ilan ang naging palaboy?

pag wala ka bang lupa, ang buhay mo na'y hilahod?

kaya pribadong pag-aari'y itinataguyod?

ideyang pyudal? magkalupa ba'y nakalulugod?

o lupa'y kailangan mo sa libingan mo't puntod?

- gregbituinjr.

04.29.2020

Tanaga sa SONA 2020

TANAGA SA SONA 2020

may panibagong laban

muli ang sambayanan

isasabatas naman:

parusang kamatayan

na binanggit sa SONA

tila ba tayo’y nganga

tila balewala na

ang hustisya sa masa

niligaw tayong lubos

sapagkat paksa’y kapos

para bang nakaraos

walang coronavirus

gayong ito ang dapat

unahin at maungkat

o masyadong mabigat

kaya sa paksa’y nalingat

nasa isip ay tokhang

nitong pangulong halang

kaya bitay at pagpaslang

ang naisip ng hunghang

karapatang pantao’y

di na nirerespeto

tila ba ang gobyerno’y

buong sinakmal nito

kaya paghandaan din

ang labang susungin

hirap mang kalabanin

itong hari ng lagim

magkaisa ang dukha

at uring manggagawa

labanan ang kuhila

na dapat nang bumaba

tanaga - tulang may pitong pantig bawat taludtod

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Hulyo 16-31, 2020, pahina 20.